قرائت› دفتر ۲› بخش ۱۹ - مثل› بیت ۷۷۶
M2:776 — او چو فرعون و تنش موسی او / او به بیرون میدود که کو عدو
M2:776
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
انسان غافل مانند فرعون است که دشمن (نفس) را در درون خود (تن) میپروراند، اما بیهوده آن را در دنیای بیرون و در میان دیگران جستجو میکند.
مولانا در اینجا تمثیل فرعون و موسی را برای توضیح یک حقیقت روانشناختی و عرفانی به کار میبرد. فرعون، نماد انسانِ خودبین و غافل (صاحبنفس) است. او از ترس پیشگوییای که سلطنتش را تهدید میکرد، هزاران نوزاد را در بیرون از کاخ خود کشت، غافل از آنکه دشمن اصلیاش، یعنی موسی، در درون همان کاخ و زیر سایهی حمایت خود او در حال رشد بود.
این حکایت، آینهی حال انسانی است که بزرگترین دشمن خود یعنی «نفس اماره» و «تعلقات جسمانی» را در درون خود پرورش میدهد. این نفس، همچون موسی برای فرعون، سرانجام او را به هلاکت روحانی میکشاند. با این حال، این انسان غافل، ریشهی مشکلات، کینهها و دشمنیها را نه در درون، که در بیرون و در وجود دیگران جستجو میکند. او مدام به بیرون میشتابد و میپرسد «دشمن کجاست؟» (کو عدو؟)، در حالی که دشمن واقعی در خانهی تن او منزل کرده و او با دست خود آن را میپرورد.
- کو
- کجاست
- عدو
- دشمن
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.