قرائت› دفتر ۳› بخش ۱۴۲ - مخصوص بودن یعقوب علیه السلام به چشیدن جام حق از روی یوسف و کشیدن بوی حق از بوی یوسف و حرمان برادران و غیر هم ازین هر دو› بیت ۳۰۵۳
M3:3053 — هین چرا خشکی که اینجا چشمه هاست / هین چرا زردی که اینجا صد دواست
M3:3053
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت، خطاب به انسان غافل و محروم است که چرا با وجود حضور سرچشمههای فیض و رحمت الهی، همچنان از تشنگی معنوی و بیماری روحی رنج میبرد.
این بیت زبان حال عارفی است که در بهشت حضور و معرفت زندگی میکند و با حیرت به انسان محرومی مینگرد که در کنار او، در جهنم غفلت و عذاب گرفتار است. عارف از او میپرسد: چرا با وجود اینکه چشمههای زلال حقیقت و معرفت در دسترس توست، تو همچنان خشک و بیبهرهای؟ چرا با آنکه درمان تمام دردهای روحی و معنوی در همین نزدیکی است، تو هنوز بیمار و زردرویی؟
مولانا در اینجا به یک حقیقت بنیادین عرفانی اشاره میکند: منبع فیض و رحمت الهی (چشمهها و دواها) همواره حاضر و در دسترس همگان است، اما تنها کسانی از آن بهرهمند میشوند که چشم بصیرتشان باز باشد و قابلیت دریافت داشته باشند. همانطور که برادران یوسف در کنار او بودند اما بوی پیراهن او را که حامل فیض الهی بود حس نمیکردند، بسیاری از انسانها نیز در کنار اولیای حق و منابع رحمت زندگی میکنند اما به دلیل حجابهای درونی، از آن بینصیب میمانند. «خشکی» نماد فقدان طراوت معنوی و «زردی» نشانه بیماری دل و دوری از سرچشمه حیات حقیقی است.
- هین
- آگاه باش، گوش کن، هان (حرف تنبیه و ندا)
- خشکی
- در اینجا به معنی تشنگی، بیبهره بودن از طراوت معنوی
- زردی
- رنگپریدگی، کنایه از بیماری، ضعف و رنجوری روحی
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.