قرائت› دفتر ۳› بخش ۱۵۱ - بیان آنک حق تعالی هرچه داد و آفرید از سماوات و ارضین و اعیان و اعراض همه به استدعاء حاجت آفرید؛ خود را محتاج چیزی باید کردن تا بدهد؛ کی «امن یجیب المضطر اذا دعاه»؛ اضطرار، گواه استحقاق است› بیت ۳۲۱۲
M3:3212 — آب کم جو، تشنگی آور بهدست / تا بجوشد آب از بالا و پست
M3:3212
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
به جای جستجوی مستقیم فیض و رحمت الهی، باید نیاز و اشتیاق حقیقی به آن را در خودت ایجاد کنی؛ آنگاه رحمت از هر سو به سمت تو جاری خواهد شد.
این بیت یکی از اصول کلیدی در عرفان مولوی را بیان میکند: «نیاز» و «طلب صادقانه» علت اصلی دریافت عنایت الهی است. مولانا در این بخش توضیح میدهد که کل نظام آفرینش بر اساس پاسخ به یک نیاز شکل گرفته است. همانطور که دارو به دنبال درد میرود و ثروت به سمت فقر، رحمت خداوند نیز به سوی کسی جاری میشود که حقیقتاً تشنهی آن باشد.
تصویر «آب» و «تشنگی» بسیار گویاست. «آب» نماد رحمت، معرفت، و فیض الهی است. «تشنگی» همان نیاز درونی، درد طلب، و احساس عمیق کمبود و احتیاج است. مولانا به سالک توصیه میکند که انرژی خود را صرفاً صرف جستجوی ظاهری «آب» نکند، بلکه بر ایجاد «تشنگی» در درون خود متمرکز شود. وقتی این عطش روحانی واقعی و شدید باشد، گویی قانونی کیهانی به کار میافتد و «آب» از «بالا و پست» (یعنی از همه جا، از عالم غیب و شهود) به سوی او میجوشد. این بیت دعوتی است به تمرکز بر اصلاح درون و ایجاد ظرفیت پذیرش، به جای جستجوی بیحاصل بیرونی.
- آور بهدست
- به دست بیاور، کسب کن، ایجاد کن
- بجوشد
- فوران کند، جاری شود
- بالا و پست
- آسمان و زمین، همه جا، از هر سو
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.