قرائت دفتر ۴ بخش ۵۳ - بیان آنک حصول علم و مال و جاه بدگوهران را فضیحت اوست و چون شمشیریست کی افتادست به دست راه‌زن بیت ۱۴۳۴

M4:1434 — تیغ دادن دَر کَفِ زَنگیِ مَست / بِهْ که آیَد عِلم، ناکَس را به دَست

تیغ دادن دَر کَفِ زَنگیِ مَستبِهْ که آیَد عِلم، ناکَس را به دَست
✦ ارائهٔ این بیت به فارسی

M4:1434

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — برگرفته از درس‌گفتارهای ضبط‌شدهٔ مثنوی او

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی

شرح

جلسهٔ 25 — [01:02:02] ابلهی زنان دست‌بر و قربانی کردن عقل


جلسهٔ 25 — [01:07:50] جمع‌بندی بحث حیرت و علم در دست ناکس

کسی که ذات بدی داره، بدجنسه، بدذاته، این اگه جاهل باشه، زیانش بسیار کمتر است از وقتی که عالم باشه. خب خیلی روشنه دیگه. و ما هم همیشه گفتیم این دنیا رو باسوادا خراب کردن، بی‌سوادا که خراب نکردن. اونایی که علم بلدن، تکنولوژی بلدن، بمب اتمی می‌سازن، سلاح شیمیایی می‌سازن و هزار چیز دیگه، اینا دانشمندانن دیگه، اینا که افراد جاهل نیستن. وقتی که این علم در کف یک ناکس یا بدگهر به تعبیر مولوی قرار گرفت، زیان‌هاش این چنین می‌شود که ما همیشه می‌بینیم. از اون طرف هم علم زیان‌هایی داره که باز نزد بدگهر به خود او هم زیان می‌زنه. آدمی که مغرور شد، حالا فقط لازم نیست علم تکنولوژیک و ساینس طبیعی تجربی باشه. علم فقه هم باشه، علم توحید هم باشه. یه کسی که خیلی خودشو گرفت، آدم بی‌ظرفیتی که چهار کلمه از این حرفا یاد گرفت، فکر کرد از دیگران بالاتر و دیگه خدا رو بنده نیست، این خودش رو هم به هلاکت افکنده دیگه.


جلسهٔ 35 — [00:46:59] تفاوت حسد با غبطه و غیرت

ببینید غیرت به معنای این هستش که آدمی نعمتی رو یا یک امر نفیسی رو از دست یک نااهلی بیرون بیاره یا نپسندد که به دست یک نااهلی بیفته. شما نگاه کنید فیلسوفان ما مثل ابن‌سینا، مثل مرحوم شهاب‌الدین سهروردی، اینا عیناً این مطلب رو دارن در کتابشون. می‌گن این مطالب نفیس فلسفی ما رو به هر کسی ندهید. غیرت بورزید. اینها بعضی‌ها شایسته نیستند. این مطالب رو بخونن، بد می‌فهمن. می‌رن اینا رو تضییع می‌کنن، حروم می‌کنن. علم رو به نااهلان یاد ندهید. نااهل فقط هم کسی نیست که کژفهمه، کسی‌ست که سوءاستفاده می‌کنه. همون که مولوی گفت که:

تیغ به دست زنگی مست بدی بهتر از اینکه علم رو به دست یک نادان ناکس سوءاستفاده‌چی بدید که برود و تخریب بکنه. مثل امروز دیگه، یعنی رازهای طبیعت به دست کسانی افتاده که باهاش بمب هم می‌سازن دیگه. این همونه دیگه.

به زبانِ تو — AI

گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات

گفتگوی تو تا وقتی عمومی‌اش نکنی، فقط روی همین دستگاه می‌ماند.

پرسش‌های خوانندگان

هنوز پرسشی به‌اشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.