قرائت› دفتر ۴› بخش ۱۰۳ - قصهٔ باز پادشاه و کمپیر زن› بیت ۲۶۳۰
M4:2630 — که چنین تتماج پختم بهر تو / تو تکبر مینمایی و عتو
M4:2630
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
پیرزن به شاهین میگوید: «من با این همه زحمت برایت آش پختهام، اما تو با غرور و سرکشی از خوردن آن خودداری میکنی.»
این بیت بخشی از قصهٔ شاهین پادشاه است که به دست یک پیرزن نادان میافتد. پیرزن از روی دلسوزی جاهلانه، چنگالها و منقار شاهین را که ابزار اصلی شکار و بقای اوست، میچیند و سپس تلاش میکند به او «تتماج» (نوعی آش رشته) بدهد. شاهین که طبیعتاً گوشتخوار است، از خوردن این غذا امتناع میکند.
پیرزن این امتناع طبیعی را حمل بر تکبر و سرکشی میکند و با خشم به شاهین میگوید: «من برای تو چنین غذای خوبی پختهام و تو قدر نمیدانی!»
در معنای عرفانی، این داستان تمثیلی از روح بلند (شاهین) است که اسیر دنیای مادی یا یک راهنمای نادان (پیرزن) میشود. این راهنمای جاهل، با نیت خیر، غذای نامناسبی مانند عبادات ظاهری، دانش سطحی یا لذتهای دنیوی (تتماج) را به روح عرضه میکند. وقتی روح بلند از پذیرش اینها سر باز میزند، چون با طبیعت اصلی او سازگار نیست، به کبر و نافرمانی متهم میشود. مولانا نشان میدهد که چگونه محبت و دلسوزی از روی نادانی میتواند به مراتب ویرانگرتر از دشمنی آشکار باشد.
- عتو
- سرکشی، طغیان، نافرمانی
- تتماج
- نوعی آش یا غذای خمیری، آش رشته
- بهر
- برای، به خاطرِ
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.