M5:18 — گر نتانی خورد طوفان سحاب / کی توان کردن بترکِ خوردِ آب

این بیت، مَثَلی است برای قاعده‌ای که مولانا در بیت پیشین به عربی بیان کرده است: «آنچه را که نمی‌توان به تمامی به دست آورد، نباید به تمامی رها کرد.»

مولانا در ابتدای دفتر پنجم، در ستایش حسام‌الدین چلبی و حقیقت معنوی که او نمایندهٔ آن است، سخن می‌گوید. او اذعان می‌کند که عقل و زبان از بیان کامل این حقیقت عظیم ناتوان است (بیت ۱۵). اما این ناتوانی نباید به سکوت و انفعال کامل بینجامد. همان‌طور که انسان قادر به نوشیدن تمام باران یک ابر نیست اما برای رفع تشنگی خود از نوشیدن آب صرف‌نظر نمی‌کند، سالک نیز اگرچه نمی‌تواند به عمق بی‌نهایت معرفت الهی دست یابد، باید به قدر توان و ظرفیت خود در این راه بکوشد و از همان مقدار اندک بهره‌مند شود.

این بیت دعوتی است به واقع‌بینی و смирение در مسیر معنوی. به جای کمال‌گرایی فلج‌کننده، باید به تلاش «عاجزانه» (بیت ۱۶) اما پیوسته رضایت داد. هر قدمی، هر چند کوچک، ارزشمند است و انسان را از ظلمت جهل و غفلت دور می‌کند. در ابیات بعدی، مولانا این مفهوم را بسط می‌دهد و توضیح می‌دهد که کلام او، اگرچه نسبت به اصل حقیقت همچون «پوست» است، اما برای فهم‌های دیگران «مغز» و راهگشاست.