M5:3071 — آن یکی می‌رفت بالای درخت / می‌فشاند آن میوه را دزدانه سخت

این بیت، مقدمه‌ی داستانی است که مولانا برای ردّ استدلال جبریون و اثبات اختیار انسان بیان می‌کند. تصویر مردی که «دزدانه» و «سخت» (با جدیت و شدت) در حال تکان دادن درخت و ریختن میوه‌هاست، از همان ابتدا بر اراده و عاملیت او تأکید دارد. او منفعل نیست، بلکه فعالانه در حال انجام یک عمل خطاست.

واژه‌ی «دزدانه» نشان می‌دهد که خود شخص به نادرستی کارش آگاه است و تلاش می‌کند پنهانی آن را انجام دهد. این آگاهی، پیش‌فرضِ داشتن اختیار است. اگر او خود را مجبور و بی‌اراده می‌دید، دلیلی برای پنهان‌کاری وجود نداشت. شدت عمل او («سخت می‌فشاند») نیز نشان‌دهنده‌ی قصد و تصمیم جدی او برای رسیدن به هدفش است.

مولانا با این صحنه‌پردازی ساده، زمینه را برای رویارویی صاحب باغ با این دزد فراهم می‌کند. در ابیات بعدی، دزد برای توجیه کار خود به بهانه‌های جبری متوسل می‌شود و ادعا می‌کند که بنده‌ی خدا از باغ خدا میوه می‌خورد و این خواست الهی است. اما این بیت آغازین، با توصیف عمل آگاهانه و پنهانی او، از پیش این ادعا را بی‌اعتبار می‌سازد و نشان می‌دهد که انسان در اعمال خود دارای اختیار و مسئولیت است.