قرائت› دفتر ۵› بخش ۱۸ - تفسیر یا حسرة علی العباد› بیت ۳۵۰
M5:350 — هر کبوتر میپرد در مذهبی / وین کبوتر جانب بیجانبی
M5:350
شرحِ سروش — برگرفته از درسگفتارهای ضبطشدهٔ مثنوی او
شرح
جلسهٔ 25 — [00:22:56] حیرت زبان و ابیات پارادوکسیکال مولانا
کلمهٔ حیران دقیقاً در اینجا یعنی صفت پارادوکسیکال زبان. حالا ببینید اینقدر در کلمات مولانا این قصه هست که حیرتآوره واقعاً. البته فقط در کلمات مولانا نیست، جاهای دیگه هم هست اما بیش از همه توی متون عارفان است. نگاه کنید به این ابیات مولانا:
جلسهٔ 25 — [00:22:56] حیرت زبان و ابیات پارادوکسیکال مولانا
چند پارادوکس رو، چند تا امر متناقض رو مولوی اینجا در کنار هم آورده. فکر نکنید که برای تفنن شاعرانه این رو گفته. فکر نکنید که قبلاً فکر کرده که من برای زیبا کردن کلام از این مجازات استفاده کنم. اصلاً و ابداً. در مجازات هم این چنین. ببینید میگه هر کبوتری به سویی میره ولی من به سوی بیسویی میروم. به یه طرفی میرم که طرفی نیست. گفت من به جایی میروم کانجا قدم نامحرم است. هر کجا ما جام میگیریم، جمع نامحرم است.
به زبانِ تو — AI
Setiap orang mengikuti jalan atau keyakinan tertentu, tetapi para kekasih Tuhan—para arif—menuju ke suatu tujuan yang tak terhingga dan tak terbatasi oleh arah mana pun.
Rumi menggunakan citraan paradoks untuk menggambarkan pengalaman mistis. Ia membandingkan orang-orang biasa dengan merpati, yang masing-masing terbang menuju suatu "mazhab" atau arah yang pasti. Sebaliknya, "merpati ini"—yang melambangkan sang arif atau pencari spiritual sejati—terbang menuju bī-jānabī (ketiadaan arah).
Ini bukanlah sekadar permainan kata puitis. Rumi menegaskan bahwa tujuan spiritual sejati bukanlah sebuah "tempat" atau "arah" dalam pengertian duniawi. Ia adalah sebuah realitas yang melampaui segala penjuru dan kategori yang dapat dipahami oleh akal. Perjalanan ini adalah perjalanan menuju Yang Tak Terbatas, sebuah tujuan yang justru karena tidak memiliki arah, ia meliputi segala arah.
- مذهب
- Secara harfiah berarti 'jalan yang ditempuh' atau 'tempat untuk pergi'. Dalam konteks ini, ia bermakna sebuah arah, aliran pemikiran, atau keyakinan tertentu yang diikuti seseorang.
- جانب
- Arah, sisi, atau pihak.
- بیجانبی
- Sebuah istilah bentukan Rumi yang secara harfiah berarti 'ketiadaan arah' atau 'tanpa sisi'. Ia merujuk pada Realitas Ilahi yang tak terbatas dan tidak terikat oleh arah atau dimensi spasial.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.