M5:3672 — فکر غم گر راه شادی می‌زند / کارسازیهای شادی می‌کند

در این بخش، مولانا افکار مختلفی را که به دل انسان وارد می‌شوند به مهمانانی تشبیه می‌کند که باید از آن‌ها پذیرایی کرد. این بیت به یکی از این مهمانان، یعنی «فکر غم»، می‌پردازد.

به ظاهر، غم و شادی دشمن یکدیگرند و حضور یکی به معنای نبود دیگری است. مولانا این نگاه سطحی را به چالش می‌کشد. او می‌گوید غم مانند یک راهزن نیست که راه شادی را برای همیشه ببندد، بلکه مانند یک خدمتکار است که خانهٔ دل را برای ورود یک شادی اصیل و نو آماده می‌کند. در ابیات بعدی، این «کارسازی» و آماده‌سازی را توضیح می‌دهد: غم، برگ‌های زرد و خشکیدهٔ دل را می‌ریزد، ریشه‌های کهنه و پوسیدهٔ خوشی‌های سطحی را از جا می‌کند و خانه را از «اغیار» (هر آنچه غیر از حقیقت است) پاک می‌کند تا شادی حقیقی و الهی بتواند وارد شود.

بنابراین، غم یک نیروی مخرب نیست، بلکه یک عامل تطهیرکننده و سازنده است. رنج و اندوه، ظرفیت روح را برای درک و دریافت شادی‌های عمیق‌تر و پایدارتر افزایش می‌دهد، درست مانند ابری که با گریستن خود، باغ را سیراب و سرسبز می‌کند.