قرائت دفتر ۶ بخش ۸۴ - منادی کردن سید ملک ترمد کی هر کی در سه یا چهار روز به سمرقند رود به فلان مهم خلعت و اسپ و غلام و کنیزک و چندین زر دهم و شنیدن دلقک خبر این منادی در ده و آمدن به اولاقی نزد شاه کی من باری نتوانم رفتن بیت ۲۵۱۱

M6:2511 — زد منادی هر که اندر پنج روز / آردم زانجا خبر بدهم کنوز

زد منادی هر که اندر پنج روزآردم زانجا خبر بدهم کنوز
✦ ارائهٔ این بیت به فارسی

M6:2511

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — برگرفته از درس‌گفتارهای ضبط‌شدهٔ مثنوی او

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: منادی ندا در داد که هر کس در مدت پنج روز خبری از آنجا برایم بیاورد، گنج‌ها به او خواهم داد. معنا: این بیت، اعلان پادشاهی را بیان می‌کند که برای دریافت خبر فوری از مکانی دور، وعدهٔ پاداش گنج به هر کسی می‌دهد که ظرف پنج روز این مأموریت را انجام دهد.

شرح

من (سروش) این بیت را در ساحت داستانی و روایت‌گری مولانا می‌بینم. در اینجاست که سلطان ترمذ، که مولانا او را «مسخره‌ی آگاه» خود یعنی دلقک می‌شناساند، برای انجام کاری مهم در سمرقند به دنبال راه چاره است. او به شدت نیاز به خبررسانی فوری از آنجا دارد. بنابراین، منادی‌ای می‌فرستد تا به همگان اعلام کند: «هر کس که در ظرف پنج روز از سمرقند خبری برای من بیاورد، گنج‌هایی (کنوز) را به او خواهم بخشید.» این اعلان، نه فقط یک خبر عادی، بلکه یک فراخوان اضطراری و وعده‌ای بس عظیم است که نشان‌دهنده اهمیت فوق‌العاده این مأموریت برای پادشاه است. این بیت، به شکلی دراماتیک، فوریت و پاداش بزرگ را در هم می‌آمیزد و صحنه را برای ورود قهرمان داستان، همان دلقک، آماده می‌کند که با شنیدن این ندا، بی‌درنگ و با نهایت سرعت برای رسیدن به مقصد و بازگشت با خبر، به راه می‌افتد و حتی دو مرکب را در راه از پا درمی‌آورد. این حرکت دلقک نشان از عمق اثر این وعده و ارزش خبری است که شاه در پی آن است.

نکات کلیدی

  • اعلان عمومی پاداش عظیم برای انجام یک مأموریت فوری.
  • تأکید بر سرعت و فوریت در انجام کارهای مهم.
  • نشان دادن ارزش والای خبر و اطلاعات در چشم پادشاه.
  • فراهم آوردن انگیزهٔ قوی برای اقدام سریع و فداکارانه.

Sources: d6-s58 · 00:13:25 d6-s58 · 00:15:01 d6-s58 · 00:16:18

به زبانِ تو — AI

گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات

گفتگوی تو تا وقتی عمومی‌اش نکنی، فقط روی همین دستگاه می‌ماند.

پرسش‌های خوانندگان

هنوز پرسشی به‌اشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.