قرائت› دفتر ۶› بخش ۹۱ - رجوع کردن به قصهٔ طلب کردن آن موش آن چغز را لبلب جو و کشیدن سر رشته تا چغز را در آب خبر شود از طلب او› بیت ۲۹۴۶
M6:2946 — چون شد اندر آب و چونش در ربود / چغز آبی کی شکار زاغ بود
M6:2946
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
مردم با شگفتی از خود میپرسیدند که چگونه یک کلاغ توانسته قورباغهای را از آب صید کند، در حالی که چنین چیزی غیرممکن به نظر میرسد.
این بیت، واکنش حیرتزدهی مردمی را به تصویر میکشد که شاهد صحنهای عجیب هستند: قورباغهای در هوا از منقار کلاغی آویزان است. آنها که از اصل ماجرا بیخبرند، یعنی نمیدانند که موشی به قورباغه با نخی بسته شده و این موش است که شکار کلاغ شده، در حال گمانهزنی هستند. پرسش آنها نشاندهندهی یک نتیجهگیری اشتباه بر اساس ظواهر است. آنها فرض میکنند که کلاغ به طریقی شگفتانگیز وارد آب شده و قورباغه را شکار کرده است، امری که با طبیعت این دو حیوان در تضاد است.
مولانا از این شگفتی مردم استفاده میکند تا نکتهی اصلی داستان را برجسته کند: عواقب ویرانگرِ دوستی و ارتباط با «یار ناجنس». مردم فقط معلول (صید شدن قورباغه) را میبینند، اما از علت اصلی (دوستی نابجای قورباغه با موش) غافلاند. این بیت در واقع مقدمهای است برای فریاد خود قورباغه در بیت بعدی که میگوید این سزای کسی است که با موجودی بیگانه و نامناسب طرح دوستی بریزد. در نگاهی عمیقتر، این داستان نمادی از ارتباط روح (قورباغهی آبزی) با نفس و تنِ خاکی (موش) است. وابستگی روح به عالم ماده، آن را در معرض خطراتی قرار میدهد که از جنس دنیای اصلی او نیست.
- چون
- در اینجا به معنی «چگونه»
- در ربود
- قاپید، به سرعت گرفت و برد
- چغز آبی
- قورباغهی آبزی، وزغ
- کی
- چه وقت، هرگز (برای نفی به کار رفته است)
- زاغ
- کلاغ
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.