قرائت دفتر ۶ بخش ۱۰۲ - گفتن خواجه در خواب به آن پای‌مرد وجوه وام آن دوست را کی آمده بود و نشان دادن جای دفن آن سیم و پیغام کردن به وارثان کی البته آن را بسیار نبینند وهیچ باز نگیرند و اگر چه او هیچ از آن قبول نکند یا بعضی را قبول نکند هم آنجا بگذارند تا هر آنک خواهد برگیرد کی من با خدا نذرها کردم کی از آن سیم به من و به متعلقان من حبه‌ای باز نگردد الی آخره بیت ۳۵۴۲

M6:3542 — از کساد آن مترس و در میفت / که رواج آن نخواهد هیچ خفت

از کساد آن مترس و در میفتکه رواج آن نخواهد هیچ خفت
✦ ارائهٔ این بیت به فارسی

M6:3542

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — برگرفته از درس‌گفتارهای ضبط‌شدهٔ مثنوی او

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: از کاهش ارزش آن مترس و نومید مشو؛ زیرا رواج و رونق آن هرگز کاستی نخواهد گرفت. معنا: این بیت به خواننده اطمینان می‌دهد که ارزش آنچه بخشیده شده یا بهای آنچه به دست آمده، پایدار است و از رونق نمی‌افتد.

شرح

در این بیت، خواجهٔ درگذشته در عالم رؤیا به پایمرد خویش سفارش می‌کند که مبادا در باب گوهرهایی که برای دوست وامدارش نهاده، دل‌نگران باشد. او بیم می‌دهد که از کساد این گوهرها بیم به دل راه ندهد و نومید نگردد؛ چراکه رواج و قیمت آن‌ها هیچ‌گاه کاهش نخواهد یافت. مولانا در اینجا به صراحت، اشاره به ثبات ارزش طلا و جواهرات دارد، گویی می‌خواهد بگوید این مالی است که دستخوش نوسانات زمان نمی‌شود. این بیت در بستر داستان گواه آن است که برخی ارزش‌ها و متاع‌ها، چه مادی و چه معنوی، از فراز و فرود بازار ایام مصون‌اند و اصالت خود را از دست نمی‌دهند. این یک پیام اطمینان‌بخش است برای گیرندهٔ موهبت که در کیفیت و دوام آن تردید نکند.

نکات کلیدی

  • ارزش‌های حقیقی زوال‌ناپذیرند و گذر زمان بر آن‌ها اثر نمی‌گذارد.
  • مولانا در این بیت به ثبات و پایداری ارزش طلا و جواهرات به عنوان نمادی از ارزش‌های ثابت اشاره می‌کند.
  • پیام بیت، اطمینان‌بخشی است؛ نومیدی از کاهش ارزشِ آنچه ارزشمند است، بی‌جا است.
  • این توصیه در بافت وصیت‌نامه، بر لزوم اعتماد به بخشش و پایداری آن تأکید دارد.

Sources: d6-s78 · 46:00 d6-s78 · 47:22 d6-s78 · 00:54:19

به زبانِ تو — AI

گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات

گفتگوی تو تا وقتی عمومی‌اش نکنی، فقط روی همین دستگاه می‌ماند.

پرسش‌های خوانندگان

هنوز پرسشی به‌اشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.