قرائت› دفتر ۶› بخش ۱۲۹ - در تفسیر این خبر کی مصطفی صلواتالله علیه فرمود من کنت مولاه فعلی مولاه تا منافقان طعنه زدند کی بس نبودش کی ما مطیعی و چاکری نمودیم او را چاکری کودکی خلم آلودمان هم میفرماید الی آخره› بیت ۴۵۳۵
M6:4535 — گفت هر کو را منم مولا و دوست / ابن عم من علی مولای اوست
M6:4535
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت نقل قول مستقیم و مشهور پیامبر اسلام در غدیر خم است که در آن، جایگاه معنوی و ولایت علی (ع) را در امتداد جایگاه خود برای مؤمنان اعلام میکند.
این بیت، بازگوکنندهی حدیث غدیر است که یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ اسلام به شمار میرود. مولانا این حدیث را در پاسخ به طعنهی منافقانی میآورد که از پذیرش ولایت علی (ع) سر باز میزدند و آن را صرفاً یک رابطهی خویشاوندی و تحمیلی میدانستند. پیامبر (ص) با این جمله، پیوندی عمیق و معنوی میان خود و علی (ع) برقرار میکند و اعلام میدارد که هرگونه سرپرستی، دوستی و ولایتی که مؤمنان نسبت به او دارند، باید عیناً نسبت به علی (ع) نیز داشته باشند.
نکتهی کلیدی در فهم مولانا از این رویداد، در بیتهای بعدی آشکار میشود. او بلافاصله «مولا» را تعریف میکند: «کیست مولا؟ آنک آزادت کند». از دیدگاه عرفانی مولانا، ولایت صرفاً یک مقام سیاسی یا اجتماعی نیست، بلکه قدرتی معنوی برای رهایی انسان از بندهای نفسانی و تعلقات دنیوی است. بنابراین، پیامبر با معرفی علی (ع) به عنوان مولا، در واقع او را به عنوان راهبری معرفی میکند که میتواند مؤمنان را به آزادی حقیقی روحانی برساند. این انتصاب، ادامهی همان رسالت رهاییبخش نبوت است.
- هر کو را
- هر کسی را که، هر آن کس که
- مولا
- سرپرست، صاحب اختیار، دوست، آزادکننده
- ابن عم
- پسرعمو
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.