قرائت› دفتر ۶› بخش ۲۳ - تشبیه مغفلی کی عمر ضایع کند و وقت مرگ در آن تنگاتنگ توبه و استغفار کردن گیرد به تعزیت داشتن شیعهٔ اهل حلب هر سالی در ایام عاشورا به دروازهٔ انطاکیه و رسیدن غریب شاعر از سفر و پرسیدن کی این غریو چه تعزیه است› بیت ۷۸۷
M6:787 — چیست نام و پیشه و اوصاف او / تا بگویم مرثیه ز الطاف او
M6:787
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
شاعر غریب از عزاداران میپرسد که نام و نشان و صفات آن شخص درگذشته چیست تا بتواند در وصف کَرَم و بزرگواریهای او شعری در قالب مرثیه بگوید.
این بیت بخشی از داستان تمثیلی شاعری غریب است که در روز عاشورا به حلب میرسد و با دیدن شیون و زاری شیعیان، گمان میکند بزرگ یا رئیسی از شهر به تازگی درگذشته است. او که شاعری حرفهای است و از این راه امرار معاش میکند، فرصت را برای کسب درآمد مناسب میبیند.
در این بیت، او با لحنی کاملاً حرفهای و فارغ از حال و هوای معنوی مجلس، از عزاداران مشخصات «متوفی» را جویا میشود: نامش، کار و بارش (پیشه)، و صفات و ویژگیهای برجستهاش (اوصاف). هدف او روشن است: جمعآوری مواد خام برای سرودن یک مرثیۀ تأثیرگذار. عبارت «ز الطاف او» به دو معنا قابل فهم است: هم به معنای سرودن شعری دربارۀ لطف و بخششهای آن فرد، و هم به این امید که با این کار، از الطاف و پاداش بازماندگان بهرهمند شود. این بیت، بیخبری و نگاه مادی شاعر را در مقابل یک ماتم عمیق معنوی و تاریخی به تصویر میکشد و زمینه را برای پاسخ تکاندهندۀ عزاداران در ابیات بعدی فراهم میکند.
- اوصاف
- جمعِ وصف؛ ویژگیها، صفتها
- مرثیه
- شعری که در سوگ و رثای شخص درگذشته میسرایند
- الطاف
- جمعِ لطف؛ مهربانیها، نیکیها، کرامتها
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.