قرائت› دفتر ۱› بخش ۴ → قبلی · بعدی ←
بخش ۴ - از خداوند ولیّ التوفیق در خواستن توفیق رعایت ادب در همه حالها و بیان کردن وخامت ضررهای بیادبی
درخواست توفیق رعایت ادب در همه حال از خداوند ولیالتوفیق و بیان زیانهای بیادبی
- M1:78 از خدا جوییم توفیق ادببیادب محروم گشت از لطفِ رب از خداوند توفیقِ ادب را میخواهیم؛چرا که بیادب از لطف پروردگار محروم میماند.مولانا تأکید میکند که ادب، فضیلتی الهی است و باید آن را از خدا طلبید، زیرا بیادبی فرد را از رحمت و عنایت خداوند بیبهره میسازد. ❋
- M1:79 بیادب تنها نه خود را داشت بَدبلکه آتش در همه آفاق زد فرد بیادب تنها به خود آسیب نرساند،بلکه آتشی در سراسر جهان برافروخت.شخص بیادب نه تنها به خود زیان میرساند، بلکه با کار خود، فساد و تباهی را همچون آتشی در تمام جهان میپراکند. ❋
- M1:80 مایده از آسمان در میرسیدبی شِری و بیع و بیگفت و شنید سفرهای از آسمان فرود میآمد،بینیاز از خرید و فروش و هر گفت و شنودی.این بیت به وفور روزی الهی اشاره دارد که بیهیچ تلاش و معاملهای، مستقیماً از عالم بالا برای بنیاسرائیل نازل میشد. ❋
- M1:81 در میان قوم موسی چند کسبیادب گفتند «کو سیر و عدس؟» در میان قوم موسی، چند نفرِ بیادبگفتند: «پس کو آن سیر و عدس ما؟»این بیت به داستان بیادبی قوم بنیاسرائیل اشاره دارد که با وجود دریافت غذای آسمانی (منّ و سَلویٰ)، ناشکرانه خواستار غذاهای معمولی و زمینی شدند. ❋
- M1:82 منقطع شد خوان و نان از آسمانماند رنج زرع و بیل و داسمان سفره و نان آسمانی از ما گرفته شد،و زحمت کشاورزی و بیل و داس برایمان باقی ماند.این بیت بیان میکند که چگونه به خاطر بیادبی و ناشکیبایی قوم موسی، روزیِ بیزحمت و آسمانی از آنان گرفته شد و مجبور شدند به کار پرمشقت کشاورزی و تلاش دنیوی روی آورند. ❋
- M1:83 باز عیسی چون شفاعت کرد حقخوان فرستاد و غنیمت بر طبَق بار دیگر که عیسی نزد خداوند شفاعت کرد،خداوند سفرهای پرنعمت فرستاد، چونان غنیمتی در یک سینی.این بیت به داستان قرآنی اشاره دارد که پس از ناسپاسی قوم موسی و قطع شدن مائدهٔ آسمانی، حضرت عیسی شفاعت کرد و خداوند از سر رحمت، دوباره سفرهٔ پرنعمت خود را برای مردم فرستاد. ❋
- M1:84 مائده از آسمان شد عائدهچون که گفت انزل علینا مائده سفرهای از آسمان فرستاده شد و نعمتی ارزانی گشت،چرا که عیسی دعا کرد: «پروردگارا، برای ما سفرهای [آسمانی] بفرست.»این بیت به اجابت دعای حضرت عیسی اشاره دارد که در پاسخ به درخواست او، خداوند سفرهای آسمانی (مائده) به عنوان یک نعمت و موهبت برای پیروانش نازل کرد.
- M1:85 باز گستاخان ادب بگذاشتندچون گدایان زلّهها برداشتند دوباره گستاخان ادب را کنار گذاشتند،و همچون گدایان، باقیماندهٔ غذا را برداشتند.این بیت به بیادبی و ناسپاسی گروهی اشاره دارد که غذای آسمانی را به دیدهٔ حقارت نگریستند و با حرص و طمع، آن را همچون خردهریزههای بیارزش جمع کردند. ❋
- M1:86 لابه کرده عیسی ایشان را که ایندایمست و کم نگردد از زمین عیسی به آنها التماس میکرد که: «این نعمتهمیشگی است و هرگز از روی زمین کم نمیشود.»این بیت به بیادبی و حرص برخی از پیروان عیسی اشاره دارد که با وجود نعمت آسمانی، گمان میکردند که این خوان از بین میرود. عیسی به آنها اطمینان داد که این رزق پایدار است و نیازی به طمع و انباشتن نیست. ❋
- M1:87 بدگمانی کردن و حرصآوریکفر باشد پیش خوان مهتری شک و بدگمانی به لطف خداوند و نشان دادن حرص و طمع،در برابر سفرهٔ بخشش آن بزرگوار، عین ناسپاسی و کفر است.بدگمان بودن به بخشندگی بیپایان خداوند و طمعورزی در برابر نعمتهای او، در حقیقت نوعی کفر و ناسپاسی در پیشگاه آن پروردگار بزرگ به شمار میآید. ❋
- M1:88 زان گدارویانِ نادیده ز آزآن در رحمت بریشان شد فراز به خاطر آن گدامنشانِ حریصی که چشمشان سیر نمیشد،آن درِ رحمت الهی به رویشان بسته شد.این بیت بیان میکند که طمعورزی و ناشکری انسان در برابر نعمتهای الهی، باعث بستهشدن درهای رحمت و قطع شدن برکات میشود. ❋
- M1:89 ابر بَر ناید پی منع زکاتوَز زِنا افتد وَبا اندر جهات به خاطر نپرداختن زکات، ابرها از باریدن خودداری میکنند،و به سبب گناه زنا، بیماری وبا در همه جا فراگیر میشود.این بیت بیان میکند که اعمال ناشایست و بیادبی در برابر شریعت، مانند نپرداختن زکات یا رواج زنا، پیامدهای طبیعی و اجتماعی ویرانگری چون خشکسالی و شیوع بیماریها را در پی دارد. ❋
- M1:90 هر چه بر تو آید از ظلمات و غمآن ز بیباکی و گستاخیست هم هر آنچه از تاریکی و اندوه به تو میرسد،همه و همه از بیباکی و گستاخی خود توست.مولانا میگوید هر نوع رنج، غم و تاریکی که انسان تجربه میکند، نتیجهٔ بیادبی، گستاخی و بیباکی خود او در برابر حق و نظام هستی است. به بیان دیگر، اعمال نادرست ما، مصائب را به سوی ما فرا میخوانند. ❋
- M1:91 هر که بیباکی کند در راهِ دوسترهزن مردان شد و نامرد اوست هر آنکه در راه دوست بیپروا و گستاخ است،راهزنِ مردانِ حق و خود، بیمقدار و بیباک است.این بیت هشدار میدهد که بیادبی و جسارت نابجا در سلوک معنوی، نه تنها خود شخص را از راه به در میکند، بلکه مانع پیشرفت دیگران نیز میشود و او را از جرگهٔ مردانِ راه خارج میسازد. ❋
- M1:92 از ادب پرنور گشتهست این فلکوز ادب معصوم و پاک آمد مَلَک این آسمان بلند از ادب غرق نور شد،و فرشته نیز از ادب، پاک و معصوم گشت.مولانا بیان میکند که ادب، اساس نظم و زیبایی در عالم هستی است؛ همان اصلی که سبب نورانی شدن آسمانها و پاکی و بیگناهی فرشتگان شده است. ❋
- M1:93 بُد ز گستاخی کسوف آفتابشد عزازیلی ز جُراَت رَدِّ باب خورشید به خاطر گستاخی و بیادبی به گرفتگی دچار شد،و عزازیل نیز با جسارت و بیباکیاش از درگاه حق رانده شد.مولانا در این بیت به پیامدهای وخیم بیادبی و گستاخی اشاره میکند و خورشیدگرفتگی و رانده شدن عزازیل از درگاه خداوند را به عنوان نمونههایی از این عواقب نام میبرد. ❋