Lire› Livre 1› L'arrivée des chefs et des gardes du calife pour honorer l'Arabe et accepter son cadeau› Verset 2799
M1:2799 — باز آید سوی دام از بهر خور / ساعد شه یابد و اقبال و فر
M1:2799
Sens · به زبانِ تو — Votre langue · AI
انسان گاهی به دنبال هدفی کوچک و مادی می‌رود، اما در این مسیر به مقصدی بسیار بزرگتر و معنوی دست پیدا می‌کند؛ همچون بازِ شکاری که برای طعمه بازمی‌گردد ولی بر دست پادشاه می‌نشیند.
این بیت در ادامهٔ ابیات پیشین، نمونهٔ دیگری از این حقیقت معنوی را بیان می‌کند که گاهی یک هدف کوچک و ظاهری، وسیله‌ای برای رسیدن به یک موهبت بزرگ و غیرمنتظره می‌شود. مولانا در اینجا از تمثیل بازِ شکاری استفاده می‌کند.
بازِ شکاری برای گرفتن طعمه و غذا (خور) به سوی دست صاحبش که به نوعی «دام» محبت اوست، بازمی‌گردد. انگیزهٔ اولیهٔ پرنده، یک نیاز مادی و غریزی است. اما آنچه در نهایت نصیبش می‌شود، چیزی فراتر از غذاست: او بر ساعد پادشاه می‌نشیند که نماد اوج عزت، افتخار و نزدیکی به قدرت است. این جایگاه، برای او «اقبال و فر» (بخت و شکوه) به همراه می‌آورد.
این تمثیل، حال سالکی را وصف می‌کند که شاید با نیت کسب بهره‌ای دنیوی یا کرامتی کوچک قدم در راه می‌گذارد، اما جاذبهٔ معشوق حقیقی او را به جایگاهی می‌رساند که هرگز تصور نمی‌کرد. همان‌طور که در ابیات قبل، موسی برای آتش رفت و نور الهی را یافت، و اعرابی برای دینار آمد و مستِ دیدار خلیفه شد، باز شکاری نیز به هوای طعمه می‌آید و به هم‌نشینی با شاه می‌رسد. «دام» در اینجا معنایی مثبت دارد و همان جاذبهٔ الهی است که انسان را به سوی خود می‌کشد.
- خور
- خوراک، غذا، طعمه
- ساعد
- مچ، بازو، فاصلهٔ بین آرنج و مچ دست
- شه
- مخفف شاه، پادشاه
- اقبال
- بخت، خوشبختی، سعادت
- فر
- شکوه، جلال، عظمت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.