Lire› Livre 5› L'histoire de la servante qui assouvissait sa luxure avec l'âne de la maîtresse, et l'avait entraîné, comme une chèvre ou un ours, à des désirs humains, et introduisait une courge sur le pénis de l'âne pour qu'il ne dépasse pas la mesure. La maîtresse le découvrit, mais ne vit pas la subtilité de la courge. Elle éloigna la servante sous un prétexte et s'unit à l'âne sans la courge, et mourut dans l'ignominie. La servante revint tard et se lamenta : « Ô ma vie, ô la lumière de mes yeux, tu as vu le pénis, mais tu n'as pas vu la courge ! Tu as vu le membre, mais pas l'autre ! » Tout imparfait est maudit, c'est-à-dire toute vision et toute compréhension imparfaites sont maudites. Sinon, les imparfaits apparents du corps sont objets de miséricorde, non maudits, lisez : « Il n'y a pas de faute pour l'aveugle. » Cela nie la faute, la malédiction, le blâme et la colère.› Verset 1367
M5:1367 — تا بداند کآن خیال ناریه / در طریقت نیست الّا عاریه
M5:1367
Sens · به زبانِ تو — Votre langue · AI
این بیت میگوید که با کمک خداوند، سالک درمییابد که جاذبههای آتشین و نفسانی (مانند شهوت) در راه معنویت، اصالت و دوامی ندارند و همچون کالایی عاریهای، گذرا و غیرواقعی هستند.
این بیت در ادامهی توضیح مولانا دربارهی قدرت فریبندهی شهوت آمده است. در بیتهای قبل، او شهوت را به آتشی تشبیه میکند که خود را در لباس نور (نور) جا میزند و زشتیها را زیبا جلوه میدهد، تا جایی که یک خر در چشم فرد شهوتزده، همچون یوسف زیبا به نظر میرسد.
مولانا میگوید تنها لطف خداوند یا جذبهای الهی میتواند انسان را از این توهم نجات دهد و «ورق را برگرداند». نتیجهی این نجات الهی، در این بیت بیان میشود: فرد نجاتیافته سرانجام میفهمد که آن «خیال ناریه» (خیال آتشین) که همان کششهای نفسانی و شهوانی است، در «طریقت» یا همان مسیر رشد معنوی، یک امر اصیل و ماندگار نیست، بلکه «عاریه» است. یعنی همچون چیزی است که موقتاً به کسی سپرده شده و باید پس داده شود؛ یک واقعیت دروغین و زودگذر است.
بنابراین، این بیت بر تقابل میان حقیقت پایدار معنوی و فریبندگی موقت امیال نفسانی تأکید میکند. راه رهایی از این فریب، شناختن ماهیت عاریهای و غیرواقعی آن است، شناختی که تنها با یاری حق ممکن میشود.
- ناریه
- آتشین، منسوب به نار (آتش)، جهنمی
- طریقت
- راه و روش سلوک معنوی و عرفانی، مسیر رسیدن به حقیقت
- عاریه
- چیزی که به طور موقت به کسی سپرده شده و ماندگار نیست، امانتی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.