Lire Livre 6 Le Seyyed Malik Tirmizi faisant proclamer : « Quiconque se rendra à Samarcande en trois ou quatre jours pour telle affaire, je lui donnerai une robe d'honneur, un cheval, un esclave, une esclave et tant d'or. » Le bouffon entendit la nouvelle de cette proclamation au village et vint en courant vers le roi, disant : « Moi, en tout cas, je ne peux pas y aller. » Verset 2607

M6:2607 — هین ره صبر و تانی در مبند / صبر کن اندیشه می‌کن روز چند

هین ره صبر و تانی در مبندصبر کن اندیشه می‌کن روز چند
✦ Rendre ce beyt en Français

M6:2607

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — tiré de ses conférences enregistrées sur le Masnavi

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: آگاه باش، راه صبر و درنگ را مسدود نکن؛ چند روزی شکیبایی پیشه کن و بیندیش. معنا: این بیت به ما یادآوری می‌کند که در کارهایمان عجله نکنیم و پیش از هر قضاوتی، اندیشه و تأمل را پیشه سازیم.

شرح

این بیت، که از زبان دلقک به پادشاه ستمگر جاری می‌شود، تجلی‌گاه یکی از عمیق‌ترین اصول اخلاقی و قضایی در تفکر مولاناست. دلقک در بند، نه طلب بخشش می‌کند، که طلب حقیقت‌جویی و تأمل. او می‌گوید: «راه صبر و تأنی را مسدود مکن.» این امر، نه یک تأخیر بی‌حاصل، که پیش‌شرط رسیدن به یقین است. مولانا بی‌درنگ توضیح می‌دهد که هرگاه تحری (جستجو) و تأنی ورزیدی، «بر یقینی بر زنی». یعنی صبر و حوصله، ما را از قلمرو گمان و حدس به وادی اطمینان می‌رساند. قضاوت بر اساس شک و گمان، یا تحریک بدخواهان، عین ظلم است؛ اما داوری پس از تأمل و تحقیق، عدالت را محقق می‌سازد.

از منظر من، این بیت صرفاً یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه یک دستورالعمل معرفتی است. دلقک نمی‌خواهد که پادشاه چشم بر خطا بپوشد، بلکه می‌خواهد چشمانش را برای دیدن حقیقت بگشاید. این موضع دقیقاً در تقابل با شتاب‌زدگی و تصمیمات دفعی است که غالباً از جهل یا سوءظن برمی‌خیزند. مولانا در اینجا به ما می‌آموزد که "صبر کن اندیشه می‌کن روز چند"، یعنی چند روزی، ولو اندک، مجال اندیشیدن بدهیم تا از خطای ناشی از عجله در امان بمانیم. این حکم، برای هر حاکم، هر قاضی، و حتی برای هر فرد در تصمیم‌گیری‌های روزمره‌اش، دستورالعملی حیاتی است. یقین تنها در گروی تأنی است و بدون آن، گوشمالی دادن به هیچکس به ایقان نمی‌رسد.

نکات کلیدی

  • عدالت و یقین، در گروی صبر و تأمل است.
  • شتاب‌زدگی در قضاوت، سدی در راه حقیقت‌جویی است.
  • پیش از هر تصمیمی، باید فرصت تحقیق و اندیشه را فراهم آورد.
  • دلقک به جای بخشش، طلب حقیقت‌جویی و تأمل می‌کند، که از نظر اخلاقی مقامی والاتر است.

Sources: d6-s60 · 01:35:00 d6-s60 · 00:13:00 d6-s60 · 02:53:00

به زبانِ تو — Votre langue · AI

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.