पढ़िए› दफ़्तर 2› प्रस्तावना› शेर 37
M2:37 — پس بخسپم باشم از اصحاب کهف / به ز دقیانوس آن محبوس لهف
M2:37
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
در برابر همراهان و شرایط نامناسب، کنارهگیری و انزوا (خواب) بهتر از بیداری و درگیری بیحاصل با دنیای پر از اندوهِ آنان است.
مولانا در این بیت، با اشاره به داستان قرآنی «اصحاب کهف»، راهکار خود را در مواجهه با «یار بد» و زمانهی ناموافق بیان میکند. یاران غار برای حفظ ایمان خود از ستم دقیانوس، امپراتور کافر، به غاری پناه برده و به خوابی طولانی فرو رفتند. این «خواب» در نگاه مولانا، یک کنارهگیری آگاهانه و نوعی «بیداری معنوی» است. این خواب، سپری در برابر آزار و گزند دنیای مادی و همراهان نااهل است.
مولانا میگوید من نیز مانند آنان، در چنین شرایطی «خواب» را انتخاب میکنم. این انزوای فعال، بسیار برتر و شریفتر از «بیداری» در کنار دقیانوس است. دقیانوس، با تمام قدرت و سلطنت ظاهریاش، در حقیقت «زندانی غم و حسرت» (محبوس لهف) است؛ اسیر دغدغههای پوچ دنیوی و ناتوان از درک حقیقت. بنابراین، خوابِ یک مؤمن در پناه حق، از بیداری یک پادشاه غافل ارزشمندتر است. این بیت، تقابل میان دو نوع زیستن را به تصویر میکشد: یکی کنارهگیری هوشمندانه برای حفظ گوهر جان، و دیگری درگیری فرساینده با دنیایی که جز اندوه و حسرت ثمری ندارد.
- اصحاب کهف
- یاران غار؛ گروهی از مؤمنان که طبق داستان قرآن از ستم پادشاهی کافر به غاری پناه بردند و سالیان دراز به خواب رفتند.
- به ز
- بهتر از.
- دقیانوس
- نام پادشاه ستمگری که اصحاب کهف از او گریختند (دسیوس، امپراتور روم).
- محبوس
- زندانی، اسیر، گرفتار.
- لهف
- اندوه، حسرت، افسوس.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.