पढ़िए› दफ़्तर 6› विलाल का हिजाज़ की धूप में 'अहद अहद' कहना रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) की मोहब्बत में, उन सुबहों में जब उसका यहूदी आका बुतपरस्ती के कारण उसे हिजाज़ की धूप में कंटीली टहनी से मारता था, और विलाल के बदन से खून उबलता था, और उससे बेइरादा 'अहद अहद' निकलता था, जैसे दूसरे दर्दनाक लोगों से बेइरादा आहें निकलती हैं, क्योंकि वह इश्क़ के दर्द से भरा हुआ था, उसे कांटे के दर्द को दूर करने का कोई ध्यान नहीं था, जैसे फ़िरौन के जादूगर और ज़रजिस और अन्य, जिनकी गिनती नहीं की जा सकती।› शेर 916
M6:916 — گر نمیبینی تو تدویر قدر / در عناصر جوشش و گردش نگر
M6:916
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
اگر نمیتوانی مستقیماً ببینی که چگونه تقدیر الهی همه چیز را میگرداند، کافی است به حرکت و آشوب دائمی در عناصر طبیعت (آب، باد، خاک، آتش) بنگری تا نشانهی آن قدرت پنهان را بیابی.
این بیت استدلالی است برای درک نیروی پنهان «قَدَر» یا تقدیر الهی. مولانا میگوید همانطور که در ابیات قبل اشاره شد، همهچیز، از عاشقان گرفته تا افلاک، در چرخشی بیوقفه به سر میبرد که از ارادهای برتر سرچشمه میگیرد. اگر کسی این نیروی گردانندهی نامرئی را مستقیماً درک نمیکند، کافی است به پدیدههای ملموس و محسوس جهان مادی نگاه کند.
«عناصر» در اینجا به چهار عنصر اصلی (آب، باد، خاک و آتش) اشاره دارد. جوشش آب در دریا، خروش باد، لرزش زمین و زبانههای آتش، همگی نشانههایی از یک نیروی محرک پنهان هستند. این حرکات دائمی و بیقرار، خودبهخود و بیهدف نیستند. همانطور که در بیت بعدی توضیح داده میشود، حرکت کف روی آب (خاشاک و کف) ناشی از غلیان و جوشش خود دریاست. به همین ترتیب، تمام حرکات و دگرگونیها در جهان مادی، بازتابی از «تدویر قدر» یا مدیریت و چرخش تقدیر الهی است. این نگاه، راهی برای دیدن امر غیبی از طریق پدیدههای مشهود پیش پای ما میگذارد.
- تدویر
- گرداندن، چرخاندن، مدیریت و تدبیر کردن
- قدر
- تقدیر، سرنوشت، فرمان و اندازهی الهی
- عناصر
- عناصر چهارگانه در باور قدما: آب، باد، خاک و آتش
- جوشش
- جوشیدن، غلیان، هیجان و حرکت شدید
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.