Baca› Kitab 1› Tafsir perkataan Fariduddin Attar (qaddasallahu ruhahu): 'Engkau pemilik nafsu, wahai orang yang lalai, di tengah debu engkau makan darah, karena pemilik hati jika makan racun itu adalah madu'› Bait 1616
M1:1616 — چون قبول حق بود آن مرد راست / دست او در کارها دست خداست
M1:1616
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
وقتی انسانی به راستی و درستی برسد و مورد قبول خداوند قرار گیرد، اعمال و کارهای او دیگر از خودش نیست، بلکه تجلی قدرت و اراده‌ی خداوند است.
این بیت، دلیل توانایی‌های شگفت‌انگیز «مرد کامل» یا «صاحب‌دل» را که در ابیات قبل توصیف شد، بیان می‌کند. مولانا توضیح می‌دهد که چرا چنین فردی می‌تواند «خاک را زر کند» یا «زهر را انگبین سازد». دلیلش این است که او به مقام «قبول حق» رسیده است؛ یعنی وجودش کاملاً تسلیم اراده‌ی الهی شده و از خود تهی گشته است.
در این حالت، فرد دیگر از روی نفس و خواسته‌های شخصی خود عمل نمی‌کند. او به ابزاری در دست خداوند تبدیل می‌شود. بنابراین، «دست او دست خداست». این عبارت اشاره‌ای مستقیم به آیه‌ی بیعت در قرآن دارد (إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ - فتح: ۱۰) که در آن دست پیامبر، دست خدا خوانده می‌شود. مولانا این مفهوم را به هر انسان کاملی که به این مرتبه از فنا و راستی برسد، تعمیم می‌دهد.
این بیت، مرز میان انسان کامل و انسان ناقص را مشخص می‌کند. انسان کامل به منبع قدرت الهی متصل است و کارهایش سازنده و حیات‌بخش است، در حالی که انسان ناقص، همانطور که در بیت بعدی می‌آید، اسیر نفس و شیطان است و کارهایش مخرب خواهد بود. بنابراین، قدرت دگرگون‌کننده‌ی اولیای الهی، ناشی از شخصیت فردی آن‌ها نیست، بلکه نتیجه‌ی اتصال کامل آن‌ها به مبدأ هستی است.
- قبول حق
- مورد پذیرش و رضایت خداوند بودن، مقبول درگاه الهی
- مرد راست
- انسان حقیقی، درستکار و کاملی که در مسیر حق استوار است
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.