Baca› Kitab 1› Para utusan dan penjaga khalifah datang untuk menghormati Badui dan menerima hadiahnya› Bait 2783
M1:2783 — حاجت او فهمشان شد بی مقال / کار ایشان بد عطا پیش از سئوال
M1:2783
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
درباریان خلیفه، با فراست و بزرگواری خود، نیاز آن مرد عرب را بدون اینکه او حرفی بزند فهمیدند، زیرا عادتشان این بود که پیش از تقاضای دیگران، به آنها عطا و بخشش کنند.
این بیت، اوج کمال و معنویت کارگزاران درگاه خلیفه را به تصویر می‌کشد. آنها صرفاً کارمندان اداری نیستند، بلکه انسان‌هایی با بصیرت روحانی هستند که به تعبیر مولانا در ابیات بعدی، با نور خدا می‌بینند (ینظر بنور الله).
در اینجا دو ویژگی برجسته می‌شود: ۱. فهم بی‌کلام: آنها چنان باطن‌بین هستند که نیاز و «حاجت» مرد بیابان‌گرد را از سیمای او و حالش درمی‌یابند، نه از زبانش. این نشان‌دهندۀ همدلی عمیق و درک شهودی است که از صفای باطن برمی‌خیزد. ۲. بخشش پیش از درخواست: کرم و سخاوت آنها واکنشی نیست، بلکه کنشی و ذاتی است. منتظر نمی‌مانند تا کسی دست نیاز دراز کند و عزت نفس خود را بشکند؛ بلکه خودشان پیش‌قدم می‌شوند. این بالاترین مرتبۀ جوانمردی و بخشندگی است که در فرهنگ عرفانی بسیار ستوده می‌شود.
مولانا با این تصویر، درباریان را نه به عنوان صاحب‌منصبان دنیوی، بلکه به عنوان نمایندگان یک لطف الهی و معنوی معرفی می‌کند که می‌توانند «مس‌های اشخاص بشر» را با نگاه کیمیاگر خود به طلا تبدیل کنند. این بیت مقدمه‌ای است برای نشان دادن اینکه مرد عرب به درگاه انسان‌های کاملی پناه آورده که تجلی صفات الهی هستند.
- مقال
- گفتار، سخن، حرف
- بُد
- بود (شکل قدیمی فعل بودن)
- عطا
- بخشش، هدیه، انعام
- سئوال
- درخواست، تقاضا، پرسش
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.