Baca› Kitab 1› Penjelasan tentang kerugian menteri dalam tipu daya ini› Bait 545
M1:545 — پس ببین کین مسخ کردن چون بود / پیش آن مسخ این به غایت دون بود
M1:545
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
بنابراین، به این دگرگونی و تبدیل شدن به موجودی دیگر توجه کن؛ چرا که مسخ شدن جسمانی (مانند تبدیل شدن به ستاره) در مقایسه با مسخ شدن روحانی (سقوط از مقام انسانی به پستی) بسیار حقیر و بیارزش است.
مولانا در اینجا دو نوع «مسخ» یا دگرگونی را با هم مقایسه میکند تا نشان دهد که سقوط معنوی و باطنی انسان بسیار فاجعهبارتر از تغییر شکل ظاهری اوست.
در ابیات قبل، او به داستان زنی اشاره میکند که به خاطر گناهانش، خداوند او را «مسخ» کرد و به سیارهٔ زهره تبدیل نمود. این یک مسخ جسمانی و بیرونی است. اما مولانا بلافاصله استدلال میکند که این نوع تغییر شکل، هرچند عجیب، در برابر مسخ واقعی که انسان بر سر روح خود میآورد، هیچ است. آن مسخ حقیقی، سقوط از مقام والای انسانی و «رشک عقول» بودن به مرتبهٔ پست مادیگرایی و تعلق به «آب و گل» است. این یک دگردیسی درونی است که در آن، روح آسمانی انسان اسیر خواستههای نفسانی و زمینی میشود.
بنابراین، این بیت یک هشدار است: بزرگترین مسخ و زشتترین دگرگونی، از دست دادن جوهر انسانی و سقوط روحانی است، نه تغییرات فیزیکی. وزیری که در این داستان با مکر و حیلهگری روح خود را آلوده کرده، دچار همان مسخ درونی و به مراتب بدتر شده است، حتی اگر ظاهرش انسانی باقی مانده باشد.
- مسخ
- دگرگون شدن، تغییر شکل دادن از صورتی به صورتی زشتتر (در اینجا هم به معنای ظاهری و هم باطنی)
- به غایت
- بسیار زیاد، بینهایت، تا آخرین حد
- دون
- پست، فرومایه، حقیر
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.