Baca› Kitab 1› Para murid menipu untuk membatalkan pengasingan› Bait 584
M1:584 — جمله گفتند ای حکیمِ رخنه‌جو / این فریب و این جفا با ما مگو
M1:584
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
مریدان به مرشد خود اعتراض کردند که سخنان عمیق و سنگین او برایشان قابل هضم نیست و آن را نوعی حیله و ستم در حق خود می‌دانند.
این بیت آغاز اعتراض مریدان به مرشدشان است. آن‌ها احساس می‌کنند که شیخ با سخنان عمیق و معارفی که از حد ظرفیتشان بالاتر است، به آن‌ها فشار می‌آورد. از نظر آن‌ها، این کار نوعی «فریب» و «جفا» است. فریب است، زیرا سخنانی می‌گوید که آن‌ها را به وجد می‌آورد اما در عمل نمی‌توانند آن را درک یا تحمل کنند و این باعث سردرگمی‌شان می‌شود. جفا و ستم است، زیرا این فشار روحی و معنوی، آن‌ها را ضعیف و ناتوان می‌کند.
در ابیات بعدی، مریدان این نکته را با تمثیل‌های گوناگون روشن‌تر می‌کنند: نباید بر حیوان باری بیش از توانش نهاد، غذای هر پرنده‌ای اندازه‌ی خود اوست، و دادن نان به نوزاد شیرخواره به جای شیر، باعث مرگ او می‌شود. در واقع، این بیت و ابیات پس از آن، بیانگر یک اصل مهم در تربیت معنوی است: راهنما باید ظرفیت و توانایی سالک را در نظر بگیرد و قدم به قدم او را هدایت کند، نه اینکه با مطالب سنگین و خارج از درک، او را بیازارد یا از راه بازدارد.
- رخنه‌جو
- عیب‌جو، نکته‌سنج، کسی که به دنبال یافتن ضعف و کاستی است.
- فریب
- حیله، مکر، نیرنگ. در اینجا به معنای سخنی است که ظاهرش جذاب ولی باطنش برای شنونده قابل تحمل نیست.
- جفا
- ستم، ظلم، بی‌مهری. در اینجا به معنای فشار آوردن بیش از حد توان و ظرفیت است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.