Baca› Kitab 2› Ragu-ragu di antara mazhab-mazhab yang bertentangan dan menemukan jalan keluar serta keselamatan› Bait 2941
M2:2941 — نه همه شبها بود قدر ای جوان / نه همه شبها بود خالی از آن
M2:2941
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
حقیقت معنوی (مانند شب قدر) در میان پدیدههای ظاهری و گاه فریبنده پنهان است؛ نه میتوان همهچیز را حقیقت دانست و نه میتوان از یافتن آن به کلی ناامید شد.
این بیت در ادامهی تشبیه «حق» به «شب قدر» آمده است. مولانا پیش از این توضیح داده که همانطور که پول تقلبی به اعتبار پول واقعی ساخته میشود، باطل نیز خود را به بوی حق میآراید تا دلی را بفریبد. بنابراین، سالک نباید با دیدن این همه دعاوی و مذاهب گوناگون، به کلی از حقیقت ناامید شود و بگوید «همه باطلاند». از سوی دیگر، نباید آنقدر سادهدل باشد که هر ادعایی را «حق» بپندارد.
مولانا برای توضیح این وضعیت میانه، از استعارهی شب قدر استفاده میکند که در میان شبهای ماه رمضان پنهان است. این بیت میگوید: «ای جوان، نه همهی شبها شب قدر هستند (پس هر ادعایی را نپذیر) و نه همهی شبها از آن خالیاند (پس از جستجو ناامید مشو)». این پنهان بودن، خود یک امتحان برای روح انسان است تا با جدیت و بصیرت در پی کشف حقیقت باشد و شبهای عمر خود را به امید یافتن آن یک شب خاص، به عبادت و مراقبه زنده نگه دارد.
بنابراین، پیام اصلی بیت، تشویق به جستجویی هوشمندانه و امیدوارانه است. سالک باید مانند یک تاجر خبره یا یک «مؤمن زیرک» (مؤمن کیّس) که در ابیات بعدی به آن اشاره میشود، بتواند حقیقت را از میان انبوه مدعیان دروغین تشخیص دهد و راه خود را بیابد.
- شب قدر
- شبی بسیار مبارک در ماه رمضان که بنا بر باور مسلمانان، قرآن در آن شب نازل شده و ارزش آن از هزار ماه بیشتر است. زمان دقیق آن مشخص نیست و در میان شبهای دیگر پنهان است.
- از آن
- در اینجا یعنی «از شب قدر».
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.