Baca› Kitab 5› Kisah budak perempuan yang bersetubuh dengan keledai nyonya, dan dia telah mengajarkan keledai itu cara bersetubuh seperti manusia, dengan memasukkan labu ke penis keledai agar tidak berlebihan. Sang nyonya mengetahui hal itu, tetapi tidak melihat trik labu. Dia mengirim budak perempuan itu dengan dalih ke tempat yang jauh, lalu bersetubuh dengan keledai tanpa labu dan binasa dalam kehinaan. Budak perempuan itu kembali larut malam dan meratap, "Wahai jiwaku dan wahai mataku yang terang, kau melihat penis, tapi tidak melihat labu. Kau melihat kemaluan, tapi tidak melihat yang lain. 'Setiap yang kurang itu terkutuk,' artinya setiap pandangan dan pemahaman yang kurang itu terkutuk. Jika tidak, orang-orang yang cacat fisik itu dirahmati, bukan terkutuk. Bacalah 'Tidak ada keberatan bagi orang buta.' Ayat itu menafikan keberatan, menafikan kutukan, menafikan teguran, dan kemurkaan.› Bait 1366
M5:1366 — جز مگر بندهٔ خدا یا جذب حق / با رهش آرد بگرداند ورق
M5:1366
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
تنها بندگی خالصانه برای خدا یا جذبه و عنایت الهی است که میتواند انسان را از این وضعیت کورکننده نجات دهد و مسیر زندگیاش را تغییر دهد.
این بیت در ادامه توصیف قدرت ویرانگر و فریبنده شهوت آمده است. مولانا میگوید شهوت آنچنان قدرتمند است که دل و دیده را کور میکند و زشتترین چیزها (مانند خر در این داستان) را در نظر انسان زیبا (همچون یوسف) جلوه میدهد. انسان در این حالت، آتش را نور میبیند و خود را در اوج کمال میپندارد.
در چنین وضعیتی، رهایی از این اسارت تقریباً ناممکن است، مگر در دو حالت استثنایی:
-
بندهٔ خدا: کسی که با تلاش و مجاهدت، به مقام بندگی حقیقی رسیده و ارادهاش را تسلیم امر خداوند کرده است. چنین فردی از درون دارای سپری در برابر حملات نفس است.
-
جذب حق: لطف و کشش ناگهانی از سوی خداوند که حتی فرد غافل را بیدار میکند و به سوی خود میکشد. این همان «عنایت» یا «جذبه» در عرفان است که بدون سابقه تلاش فردی، او را از ورطه هلاکت نجات میدهد و ورق زندگیاش را برمیگرداند. این حالت، امید را برای کسانی که خود را غرق در غفلت میبینند، زنده نگه میدارد.
بنابراین، رهایی از چنگال شهوت کورکننده یا از طریق کوشش و بندگی خود فرد (سلوک) ممکن است یا از طریق کشش و لطف الهی (جذبه).
- جذب حق
- کشش و عنایت الهی، لطف خداوند که بنده را به سوی خود میکشد.
- با رهش آرد
- او را به راه راست بیاورد، هدایتش کند.
- بگرداند ورق
- کنایه از تغییر دادن کامل اوضاع و سرنوشت.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.