Baca› Kitab 5› Kisah budak perempuan yang bersetubuh dengan keledai nyonya, dan dia telah mengajarkan keledai itu cara bersetubuh seperti manusia, dengan memasukkan labu ke penis keledai agar tidak berlebihan. Sang nyonya mengetahui hal itu, tetapi tidak melihat trik labu. Dia mengirim budak perempuan itu dengan dalih ke tempat yang jauh, lalu bersetubuh dengan keledai tanpa labu dan binasa dalam kehinaan. Budak perempuan itu kembali larut malam dan meratap, "Wahai jiwaku dan wahai mataku yang terang, kau melihat penis, tapi tidak melihat labu. Kau melihat kemaluan, tapi tidak melihat yang lain. 'Setiap yang kurang itu terkutuk,' artinya setiap pandangan dan pemahaman yang kurang itu terkutuk. Jika tidak, orang-orang yang cacat fisik itu dirahmati, bukan terkutuk. Bacalah 'Tidak ada keberatan bagi orang buta.' Ayat itu menafikan keberatan, menafikan kutukan, menafikan teguran, dan kemurkaan.› Bait 1374
M5:1374 — پس نکاح آمد چو لاحول و لا / تا که دیوَت نفکند اندر بلا
M5:1374
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
ازدواج همچون یک ذکر محافظ و پناهگاه معنوی عمل میکند که انسان را از افتادن در دام شهوت و بلای گناه حفظ مینماید.
در این بخش از مثنوی، مولانا در حال تبیین قدرت ویرانگر شهوت (شَرَه) است که چگونه عقل را زایل میکند و زشتیها را در نظر انسان زیبا جلوه میدهد. او دو راهکار برای مهار این نیروی سرکش پیشنهاد میکند: اول، کم خوردن برای کاستن از شدت غریزه و دوم، ازدواج کردن برای هدایت آن در مسیری مشروع و سالم.
این بیت، راهکار دوم را با تشبیهی بسیار گویا توضیح میدهد. مولانا ازدواج (نکاح) را به ذکر «لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِالله» مانند میکند. این ذکر در فرهنگ اسلامی سپری معنوی در برابر وسوسههای شیطانی و بلایاست. همانطور که مؤمنان برای دفع شر و پناه بردن به خدا این ذکر را بر زبان میآورند، ازدواج نیز در عمل چنین نقشی را ایفا میکند. این یک «قلعه» است که انسان را از حملات «دیوِ شهوت» در امان نگاه میدارد.
منظور از «دیو» در اینجا، همان نفس امّاره یا جنبهٔ حیوانی و کنترلنشدهٔ وجود انسان است که اگر رها شود، فرد را به «بلا» یعنی گناه، رسوایی و هلاکت میکشاند؛ همانگونه که در داستان خاتون و خر اتفاق افتاد. پس ازدواج از دیدگاه مولانا صرفاً یک قرارداد اجتماعی یا راهی برای ارضای غریزه نیست، بلکه یک تدبیر معنوی و حکیمانه برای صیانت از روح و گریز از شر است.
- نکاح
- ازدواج، پیمان زناشویی
- لا حَولَ و لا
- اشاره به ذکر «لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِالله» به معنی «هیچ نیرو و توانی جز از سوی خدا نیست» که برای دفع شیطان و شر گفته میشود.
- دیوت
- دیوِ تو؛ کنایه از نفس اماره و شهوت سرکش
- بلا
- گرفتاری، مصیبت، گناه و هلاکت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.