Baca› Kitab 5› Kisah budak perempuan yang bersetubuh dengan keledai nyonya, dan dia telah mengajarkan keledai itu cara bersetubuh seperti manusia, dengan memasukkan labu ke penis keledai agar tidak berlebihan. Sang nyonya mengetahui hal itu, tetapi tidak melihat trik labu. Dia mengirim budak perempuan itu dengan dalih ke tempat yang jauh, lalu bersetubuh dengan keledai tanpa labu dan binasa dalam kehinaan. Budak perempuan itu kembali larut malam dan meratap, "Wahai jiwaku dan wahai mataku yang terang, kau melihat penis, tapi tidak melihat labu. Kau melihat kemaluan, tapi tidak melihat yang lain. 'Setiap yang kurang itu terkutuk,' artinya setiap pandangan dan pemahaman yang kurang itu terkutuk. Jika tidak, orang-orang yang cacat fisik itu dirahmati, bukan terkutuk. Bacalah 'Tidak ada keberatan bagi orang buta.' Ayat itu menafikan keberatan, menafikan kutukan, menafikan teguran, dan kemurkaan.› Bait 1382
M5:1382 — در میان خانه آوردش کشان / خفت اندر زیر آن نر خر ستان
M5:1382
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
زن، خر را به داخل خانه کشاند و برای آمیزش، در زیر آن حیوان نر که آماده و مهیای جفتگیری بود، خوابید.
این بیت، لحظهی آغاز فاجعه را به تصویر میکشد. زن (خاتون خانه) که کنیز خود را در حال کامجویی با خر دیده، از روی حسادت و شهوت کور، تصمیم به تقلید از او میگیرد. اما او فقط ظاهر عمل را دیده و از نکتهی حیاتی آن – یعنی کدویی که کنیز برای کنترل و محدود کردن آلت خر به کار میبرد – بیخبر است. این بیت، شتاب و بیفکری او را در اجرای این تقلید کورکورانه نشان میدهد. او حیوان را «کشانکشان» به داخل میآورد و فوراً «میخوابد»، که نشان از غلبهی کامل شهوت بر عقل دارد.
مولانا از این داستان بسیار تکاندهنده و غریب برای بیان یک اصل مهم عرفانی و اخلاقی استفاده میکند: خطر تقلید ظاهری و سطحی از اهل معرفت. عمل کنیز، هرچند ناپسند، با «دانش» و تدبیری (کدو) همراه بود که او را از هلاکت حفظ میکرد. اما خاتون فقط صورت بیرونی را میبیند و با چشمپوشی از باطن و حقیقت امر، خود را به نابودی میکشاند. در نگاه مولانا، بسیاری از اعمال دینی و معنوی اگر بدون فهم عمیق و بصیرت باطنی (آن «کدوی» معرفت) انجام شوند، نه تنها بیثمر، که میتوانند ویرانگر باشند. این بیت، نقطهی بیبازگشت در این مسیر هلاکتبار است.
- کشان
- کشانکشان، با کشیدن بر روی زمین
- نر خر
- خرِ نر، الاغ نر
- ستان
- در اینجا به معنی آماده، مهیا، کسی که میستاند و میگیرد. در ترکیب با «خر»، به معنی خر نری است که آمادهی جفتگیری است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.