Baca› Kitab 5› Kisah budak perempuan yang bersetubuh dengan keledai nyonya, dan dia telah mengajarkan keledai itu cara bersetubuh seperti manusia, dengan memasukkan labu ke penis keledai agar tidak berlebihan. Sang nyonya mengetahui hal itu, tetapi tidak melihat trik labu. Dia mengirim budak perempuan itu dengan dalih ke tempat yang jauh, lalu bersetubuh dengan keledai tanpa labu dan binasa dalam kehinaan. Budak perempuan itu kembali larut malam dan meratap, "Wahai jiwaku dan wahai mataku yang terang, kau melihat penis, tapi tidak melihat labu. Kau melihat kemaluan, tapi tidak melihat yang lain. 'Setiap yang kurang itu terkutuk,' artinya setiap pandangan dan pemahaman yang kurang itu terkutuk. Jika tidak, orang-orang yang cacat fisik itu dirahmati, bukan terkutuk. Bacalah 'Tidak ada keberatan bagi orang buta.' Ayat itu menafikan keberatan, menafikan kutukan, menafikan teguran, dan kemurkaan.› Bait 1395
M5:1395 — کافران را بیم کرد ایزد ز نار / کافران گفتند نار اولی ز عار
M5:1395
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
این بیت به یک باور رایج اشاره میکند که برخی افراد تحمل آتش جهنم را آسانتر از تحمل ننگ و رسوایی میدانند، اما مولانا بلافاصله این تصور را به چالش میکشد.
این بیت در میانهٔ داستان کنیزک و خاتون و خر قرار دارد که در آن، خاتون به خاطر پیروی بیلجام از شهوت نفسانی خود به مرگی فجیع و رسواکننده دچار میشود. مولانا این مرگ را نماد «عذاب رسوایی» (عذاب الخزی) میداند که از آتش جهنم نیز بدتر است.
در این بیت، مولانا به یک تصور رایج در میان کافران و منکران اشاره میکند: آنها از آتش جهنم ترسانده میشوند، اما پاسخ میدهند که تحمل آتش برایشان آسانتر از تحمل ننگ و عار است. این گفته در ظاهر شجاعانه و حاکی از غیرت به نظر میرسد، اما مولانا در بیت بعدی بلافاصله این دیدگاه را رد میکند. او توضیح میدهد که آتش جهنم، خود سرچشمه و اصل همهٔ رسواییهاست و این دو از هم جدا نیستند. همانطور که آتش شهوت، آن زن را به هلاکت و رسوایی کشاند، آتش دوزخ نیز عذابی است که ننگ و خواری را در ذات خود دارد.
بنابراین، این بیت یک مقدمه برای رد یک باور غلط است. مولانا نشان میدهد که گناهکاران و پیروان نفس، درک درستی از ماهیت عذاب الهی ندارند. آنها گمان میکنند میتوانند بین آتش و عار یکی را انتخاب کنند، در حالی که پیروی از نفس (که نماد آن خر است) و سرپیچی از حق، هر دو را با هم به ارمغان میآورد: هم سوز آتش و هم ننگ ابدی.
- ایزد
- خداوند، پروردگار
- نار
- آتش، در اینجا منظور آتش دوزخ است.
- اولی
- بهتر، برتر، شایستهتر
- عار
- ننگ، شرم، رسوایی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.