Baca› Kitab 5› Kisah budak perempuan yang bersetubuh dengan keledai nyonya, dan dia telah mengajarkan keledai itu cara bersetubuh seperti manusia, dengan memasukkan labu ke penis keledai agar tidak berlebihan. Sang nyonya mengetahui hal itu, tetapi tidak melihat trik labu. Dia mengirim budak perempuan itu dengan dalih ke tempat yang jauh, lalu bersetubuh dengan keledai tanpa labu dan binasa dalam kehinaan. Budak perempuan itu kembali larut malam dan meratap, "Wahai jiwaku dan wahai mataku yang terang, kau melihat penis, tapi tidak melihat labu. Kau melihat kemaluan, tapi tidak melihat yang lain. 'Setiap yang kurang itu terkutuk,' artinya setiap pandangan dan pemahaman yang kurang itu terkutuk. Jika tidak, orang-orang yang cacat fisik itu dirahmati, bukan terkutuk. Bacalah 'Tidak ada keberatan bagi orang buta.' Ayat itu menafikan keberatan, menafikan kutukan, menafikan teguran, dan kemurkaan.› Bait 1416
M5:1416 — پس کنیزک آمد از اشکاف در / دید خاتون را به مرده زیر خر
M5:1416
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
کنیزک پس از بازگشت به خانه، از شکاف در نگاه کرد و با جسد بیجان خاتون که زیر خر افتاده بود روبرو شد.
این بیت لحظهی کشف فاجعه است. کنیزک که به بهانهای از خانه دور فرستاده شده بود، بازمیگردد و ارباب خود (خاتون) را مرده مییابد. مرگ او نتیجهی تقلیدی کورکورانه و ناقص از کاری بود که کنیزک با احتیاط و دانش انجام میداد.
مولانا از این داستان هولناک برای بیان یک نکتهی کلیدی عرفانی استفاده میکند: در راه معنویت، دیدن ظاهر اعمال و تقلید سطحی از استادان، بدون درک حقیقت و راز درونی آن، نه تنها بیفایده بلکه مرگبار است. خاتون شهوت و عمل ظاهری را دید (کیر خر)، اما ابزار کنترل و ایمنی آن را ندید (کدو). به همین ترتیب، سالک تازهکار ممکن است ظاهر ریاضت یا رفتار یک عارف را ببیند، اما از حکمت و ظرفیت درونی که آن عمل را ممکن و ایمن میسازد، بیخبر باشد. اقدام او بدون داشتن آن «کدو» یا همان معرفت پنهان، به هلاکت روحانی میانجامد. این بیت صحنهی تراژیک را به تصویر میکشد تا در ابیات بعدی، کنیزک زبان به ملامت و توضیح این نکتهی اساسی بگشاید.
- اشکاف
- شکاف، سوراخ، درز
- خاتون
- بانوی خانه، خانم بزرگ
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.