Baca› Kitab 5› Kisah tentang seekor sapi tunggal di sebuah pulau besar. Allah Ta'ala memenuhi pulau besar itu dengan tumbuh-tumbuhan dan bunga-bunga yang menjadi makanan sapi. Hingga malam, sapi itu memakan semuanya dan menjadi gemuk seperti bongkahan gunung. Ketika malam tiba, ia tidak bisa tidur karena kesedihan dan ketakutan, “Aku sudah memakan seluruh padang rumput, apa yang akan kumakan besok?” Karena kesedihan ini, ia menjadi kurus. Seperti sehelai tusuk gigi, ia bangun di siang hari dan melihat seluruh padang rumput lebih hijau dan lebih lebat dari kemarin; ia memakannya lagi dan menjadi gemuk. Kemudian di malam hari kesedihan yang sama menghinggapinya. Sudah bertahun-tahun ia melihat hal yang sama dan tidak percaya.› Bait 2863
M5:2863 — سالها خوردی و کم نامد ز خوَر / ترک مستقبل کن و ماضی نگر
M5:2863
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
این بیت به انسان مضطرب یادآوری میکند که سالهاست رزق و روزیاش تأمین شده و کمبودی نداشته است؛ پس به جای نگرانی بیهوده برای آینده، به تجربههای گذشته و لطف مداوم خداوند بنگرد و اعتماد کند.
این بیت در دل حکایت گاوی بیان میشود که در جزیرهای سرسبز زندگی میکند. این گاو نماد «نفس» انسان است که هر روز از نعمتهای جهان (جزیره) بهرهمند میشود، اما شب هنگام از ترس اینکه فردا چه بخورد، لاغر و نحیف میگردد. این ترس، با وجود تجربهی مکرر و روزانهی لطف الهی که هر صبح چراگاه را پربارتر از قبل مییابد، از بین نمیرود.
مولانا مستقیماً به این نفسِ نگران خطاب میکند و میگوید: «سالهاست که از خوان نعمت الهی خوردهای و روزیات هرگز قطع نشده است.» این یک دعوت به واقعبینی و تکیه بر تجربه است. به جای غرق شدن در خیال و وهم «آینده» (مستقبل) که منشأ اضطراب است، کافی است به «گذشته» (ماضی) بنگری. گذشته، گواه روشنی است بر اینکه خداوند روزیرسان است و هرگز تو را رها نکرده است. این نگرانی، ناشی از بیاعتمادی و فراموشی لطف دائمی پروردگار است.
نکتهی کلیدی در اینجا، تغییر کانون توجه از آیندهی نامعلوم به گذشتهی معلوم است. ترس از آینده، نیروی خود را از نادیدهگرفتن سوابق لطف و عنایت میگیرد. مولانا با این دستور ساده — «ماضی نگر» — راهکاری عملی برای غلبه بر اضطرابِ رزق ارائه میدهد و انسان را به سوی توکل و آرامش هدایت میکند.
- خوَر
- خوراک، غذا، خوردنی
- مستقبل
- آینده
- ماضی
- گذشته
- نامد
- نیامد، نشد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.