Baca› Kitab 5› Tentang tafsir sabda Rasulullah (saw): 'Tidak ada yang meninggal kecuali ia berharap untuk meninggal sebelum ia meninggal, jika ia orang baik agar lebih cepat mencapai kebaikan, dan jika ia orang fasik agar kefasikannya berkurang'› Bait 610
M5:610 — همچنین از بخل کم در روی جود / وز بلیسی چهرهٔ خوب سجود
M5:610
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
فرد گناهکار پس از مرگ حسرت میخورد که کاش با خساست خود کمتر به بخشندگی آسیب میزد و با پیروی از شیطان، کمتر چهرهٔ زیبای عبادت را مخدوش میکرد.
این بیت در ادامهٔ بیان پشیمانی و حسرت گناهکاران پس از مرگ است. مولانا از زبان کسی که از دنیا رفته میگوید که ای کاش زودتر مرده بودم تا گناهانم کمتر بود. هر عمل ناشایست، مانند پردهای است که انسان بر حقیقت میکشد و راه خود را دورتر میکند.
در ابیات قبل، شخص از حرص و تکبر خود ناله میکند و در این بیت، دو گناه دیگر را برمیشمرد: بُخل و ابلیسصفتی. مولانا بخشندگی (جود) و بندگی (سجود) را به چهرههایی زیبا تشبیه میکند که گناهان ما آنها را میخراشند و زخمی میکنند. «بخل» یا خساست، روی زیبای «جود» یا سخاوت را از بین میبرد. «ابلیسی» که کنایه از سرکشی، نافرمانی و پیروی از هوای نفس است، چهرهٔ دلنشین «سجود» یا تسلیم در برابر حق را خراب میکند. این حسرت، بیانگر آن است که در جهان پس از مرگ، حقیقتِ زشتِ اعمال به روشنی دیده میشود و فرد آرزو میکند که کاش فرصت کمتری برای این تخریبها و آسیبرساندن به فطرت پاک خود میداشت.
- بلیسی
- شیطانصفتی، پیروی از ابلیس، سرکشی
- کم در
- کمتر بخراش، کمتر پاره کن (فعل «دریدن» به معنی خراشیدن و پاره کردن است)
- جود
- بخشش، سخاوت، بخشندگی
- سجود
- سر به خاک نهادن برای عبادت، کنایه از بندگی و تسلیم کامل
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.