Baca› Kitab 6› Kisah seorang pria yang memiliki tunjangan dari muhtasib Tabriz dan telah berutang dengan harapan tunjangan itu, dan ia tidak tahu tentang kematiannya. Pada akhirnya, tidak ada orang hidup yang melunasi utangnya kecuali muhtasib yang telah meninggal itu melunasinya, seperti yang dikatakan, 'Bukanlah orang yang mati dan beristirahat itu mati, melainkan orang mati adalah orang mati di antara yang hidup'› Bait 3024

M6:3024 — چونک دارد عهد و پیوند سحاب / کی دریغ آید ز سقایانش آب

چونک دارد عهد و پیوند سحابکی دریغ آید ز سقایانش آب
✦ Render bait ini dalam Bahasa Indonesia

M6:3024

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — dari rekaman kuliah Masnavi-nya

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: چون با ابر پیمان و پیوند دارد، چگونه آب از سقایانش دریغ داشته شود؟

معنا: هرکس با سرچشمهٔ اصلی فیض و رحمت پیمان داشته باشد و پشت‌گرم به آن باشد، هرگز در بخشش و سخاوت تردید نمی‌کند، زیرا می‌داند که آب او هرگز تمام نمی‌شود.

شرح

مولانا در اینجا از پشت‌گرمی به منبع اصلی کرم و فیض سخن می‌گوید. بی‌تردید، وقتی کسی با «خورشید عرب»— یعنی پیامبر اسلام— پیمان ولایت بسته و از حمایت او مطمئن است، دیگر چه غمی از خشم و «سبال ابولهب» می‌تواند داشته باشد؟ این بیت تعمیمی است از آن حال خاص به یک اصل کلی در هستی‌شناسی عرفانی مولانا. آن‌کس که با «سحاب»— یعنی ابرهای پربار رحمت الهی— عهد و پیوند دارد، یعنی منبع فیض و کرم را مستقیماً از حق می‌داند و به آن متصل است، چگونه ممکن است خود از بخشش آب به «سقایانش» دریغ کند؟

نکتهٔ کلیدی این است که کسی که سرچشمهٔ اصلی را یافته، خود به مظهر سخاوت بدل می‌شود. او از کمبود و تنگ‌دستی نمی‌هراسد، زیرا می‌داند «خروار خروار از ابرها آب بر او خواهد ریخت». این همان اعتماد کامل به فیاض مطلق است که انسان را از هرگونه بخل و حسابگری رها می‌کند. در نگاه مولانا، اهل وصال و یقین، فارغ از بیم و امیدهای زمینی، خود به کانون بخشندگی تبدیل می‌شوند. این تنها به معنای سخاوت مادی نیست، بلکه بخشش معنوی، دانش، و عشق را نیز در بر می‌گیرد؛ هر آنچه از سرچشمهٔ بی‌کران حق به جان سالک می‌رسد، از او جاری خواهد شد.

نکات کلیدی

  • اعتماد به منبع اصلی فیض (خدا یا پیامبر) سبب می‌شود که سالک از بخشش نترسد و خود کریم شود.
  • این بیت تعمیمی است از حمایت الهی از پیامبر به حمایت از هر انسانی که با حق پیوند دارد.
  • کسی که پشت‌گرم به سرچشمهٔ بی‌نهایت باشد، فارغ از خشم و تهدیدهای دیگران می‌شود.
  • بخشندگی حقیقی نتیجهٔ احساس بی‌نیازی از منبع اولیه و وفور نعمت است.
  • پیوند با «سحاب رحمت» یعنی ارتباط مستقیم با فیاض مطلق و اطمینان از عدم انقطاع فیض.

Sources: d6-s68 · 00:42:41 d6-s68 · 00:44:05 d6-s68 · 00:38:43

❋

به زبانِ تو — Bahasamu · AI

❋

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.