Baca› Kitab 6› Orang asing itu mengetahui kematian muhtasib itu dan memohon ampunan karena bergantung pada makhluk dan mengandalkan pemberian makhluk, serta mengingat nikmat-nikmat Allah dan bertaubat kepada Allah dari dosanya. 'Kemudian orang-orang kafir itu menyamakan Tuhan mereka'› Bait 3162

M6:3162 — حق چو بخشش کرد بر اهل نیاز / با عطا بخشیدشان عمر دراز

حق چو بخشش کرد بر اهل نیازبا عطا بخشیدشان عمر دراز
✦ Render bait ini dalam Bahasa Indonesia

M6:3162

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — dari rekaman kuliah Masnavi-nya

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: آن‌گاه که خداوند بر نیازمندان بخشش کرد، با آن عطا به ایشان عمری دراز بخشید. معنا: این بیت می‌گوید که عطای حقیقی خداوند به نیازمندان، نه فقط مال و متاع، بلکه عمری با برکت و کیفیتی از حیات است.

شرح

«حق چو بخشش کرد بر اهل نیاز / با عطا بخشیدشان عمر دراز». در این بیت، مولانا عمق نگاه خود را به مفهوم «رزق» و «بخشایش» آشکار می‌کند. پیش از این، از تجلی «عکس» حق و «عکس» ما در عالم سخن گفتیم، و تأکید شد که عطای خسان، هرچند به ظاهر افزون از ریگ باشد، اما چون «مرده‌ریگ»ی‌ست که بی‌وفا و ناپایدار است. اینها همه سایه و پژواک‌اند؛ «عکس آخر چند پاید در نظر؟» باید «اصل‌بینی» پیشه کرد. در اینجا، مولانا به این اصل می‌پردازد که عطای حقیقی و پایدار از جانب حضرت حق می‌آید. اما نکته مهم این است که این عطا صرفاً مال و خوراک نیست که عموم مردم آن را رزق می‌پندارند. مولانا افق معنایی «رزق» را بسی فراتر می‌برد. رزق الهی شامل عمری دراز و با برکت است؛ شامل دوستان خوب، فکری نیکو و خانواده‌ای صالح است. این‌ها همه، رزق‌های ارزشمند و ماندگاری هستند که از منبع اصلی وجود و از «حق» به اهل نیاز می‌رسد. این بخشش با عطا، نه یک وعده زودگذر، بلکه بخشش عمری‌ست که خود پایداری و کیفیت دارد. به همین دلیل است که خداوند «محیی‌الموتی» است و باید به سوی او شتافت، چرا که اوست که حیات حقیقی و معانی پایدار را عطا می‌کند. این تذکری‌ست به ما که چشم از ظواهر فریبنده برداریم و به سرچشمه اصلی هر خیر و برکتی بنگریم.

نکات کلیدی

  • رزق حقیقی خداوند فراتر از مال و متاع است؛ شامل برکت، کیفیت زندگی، دوستان خوب و اندیشه نیکوست.
  • عطای الهی، برخلاف بخشش‌های گذرا و ناپایدار انسانی، پایدار و با دوام است.
  • باید در پی «اصل» بخشش بود، نه «عکس» و سایه‌های آن در این دنیا.
  • عمر دراز و با برکت، خود یک رزق عظیم الهی برای اهل نیاز است.

Sources: d6-s70 · 30:57 d6-s70 · 31:07 d6-s70 · 31:28

❋

به زبانِ تو — Bahasamu · AI

❋

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.