M1:1350 — با زبان شَطّاحِ شُکرِ خدا / می‌سراید هر بَر و بَرگی جدا

这句诗出现在兔子智胜狮子、将其诱入井中淹死的故事高潮之后。鲁米将兔子的狂喜比作植物挣脱土壤束缚、破土而出的生命力。前面的诗句已经将兔子比作“枝和叶”（شاخ و برگ），从“大地之囚笼”（حبسِ خاک）中获得自由。因此，这句诗是这种比喻的延续和深化。

这里的核心意象是“分别地”（جدا）和“滔滔不绝的言辞”（زبان شطاح）。每一片叶、每一颗果实，作为独立的个体，都在用自己独特的方式歌唱。这不仅描绘了自然界万物欢腾的景象，更重要的是，它象征着从暴政（狮子）下解放出来的每一个灵魂，都重新找回了自己独特的声音和尊严。它们的感恩不是统一的、被迫的口号，而是发自内心、丰富多样的赞歌。

在苏菲思想中，这种从物质世界的束缚（如狮子代表的“自我”或尘世的压迫）中解脱出来的状态，是通往灵性自由的关键一步。当灵魂获得自由时，它最自然的表达方式就是对神圣恩典的赞美。因此，这句诗既是故事中兔子喜悦的生动写照，也是对灵魂解脱后状态的深刻寓言。

این بیت در ادامه‌ی تشبیه شادی خرگوشِ رها شده از چنگ شیر، به شادی شاخ و برگی است که از زندان خاک رها شده و در هوا می‌رقصد. مولانا این تصویر را به یک اصل کلی عرفانی تعمیم می‌دهد: هر ذره‌ای در عالم هستی، از جمله هر میوه و هر برگ، به زبان حالِ خود مشغول تسبیح و شکرگزاری خداوند است. این شکرگزاری، یک ذکرِ فردی و مستقل («جدا») است و با زبانی «شَطّاح» یا بی‌پروا و گویا بیان می‌شود، گویی از فرط شادی و رهایی، دیگر در بند آداب و رسوم ظاهری نیست و با تمام وجود، آفریننده‌ی خود را می‌ستاید.

این تصویر، مقدمه‌ای است برای بیان یک حقیقت عمیق‌تر که در ابیات بعدی می‌آید: همان‌طور که برگ از خاک و خرگوش از شیر رها شد، جان انسان نیز در آرزوی رهایی از زندان تن (آب و گِل) است تا در هوای عشق الهی به رقص درآید. بنابراین، این بیت صرفاً توصیف طبیعت نیست، بلکه بیان تجلی ذکر و حیات در تمام اجزای عالم و نمادی از اشتیاق روح برای آزادی و وصال است.