Leggi› Libro 1› Il califfo accetta il regalo e ricompensa con estrema indifferenza a quel regalo e a quella brocca› Distico 2941
M1:2941 — تا هلیله نشکند با ادویه / کی شود خود صحتافزا ادویه؟
M1:2941
Significato · به زبانِ تو — La tua lingua · AI
این بیت میگوید که برای رسیدن به ذات و فایدهٔ هر چیز، باید صورت ظاهری آن شکسته و متحول شود؛ همانطور که یک داروی گیاهی تا خرد نشود، خاصیت درمانی خود را آشکار نمیکند.
مولانا در این بخش از مثنوی، بر اصل بنیادین «شکستن برای شدن» تأکید میکند. او با آوردن مثالهای پیاپی از طبیعت، این مفهوم عرفانی را ملموس میسازد. پیش از این بیت، او به شکفتن میوه پس از ریختن شکوفه، و به قوتبخش شدن نان پس از شکسته شدن اشاره کرده است. این بیت نیز در همان راستا قرار دارد.
تصویر مرکزی بیت، «هلیله» است؛ میوهای دارویی که در طب سنتی برای درمان بیماریها به کار میرفت. اما این میوه بهخودیخود و در شکل کامل و دستنخوردهاش، فایدهای ندارد. باید آن را بکوبند، خرد کنند و با دیگر «ادویه» (داروها و چاشنیها) بیامیزند تا به یک معجون «صحتافزا» تبدیل شود. این فرآیند «شکستن» و «آمیختن»، نمادی از تحولات درونی سالک است.
در نگاه عرفانی مولانا، «شکستن» به معنای از میان رفتن صورتهای ظاهری و تعلقات نفسانی است. تا زمانی که «منِ» انسان، همچون دانهای سفت و نشکسته باقی بماند، حقیقت درونی و جوهر روحانی او آشکار نمیشود. این شکستن میتواند از طریق ریاضت، عشق، درد و یا فنای اراده در برابر ارادهٔ الهی صورت گیرد. همانطور که هلیله باید سختیِ کوبیده شدن را تحمل کند تا به دارویی شفابخش تبدیل شود، انسان نیز باید از پوستۀ سختِ خودپرستی و صورتگرایی عبور کند تا به معنا و حقیقت وجودی خود دست یابد.
- هلیله
- نام میوهای درختی با خواص دارویی که در طب سنتی کاربرد داشته است.
- ادویه
- در مصرع اول به معنی «چاشنیها و گیاهان دارویی دیگر» و در مصرع دوم به معنی «داروی ترکیبی» به کار رفته است.
- صحتافزا
- سلامتیبخش، شفابخش.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.