Leggi Libro 1 L'inganno dei discepoli che vogliono rompere il ritiro Distico 589

M1:589 — مرغِ پَر نارُسته چون پرّان شود / لقمهٔ هر گربهٔ درّان شود

مرغِ پَر نارُسته چون پرّان شودلقمهٔ هر گربهٔ درّان شود
✦ Renderizza questo beyt in Italiano

M1:589

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — dalle sue lezioni registrate sul Masnavi

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: پرنده‌ای که هنوز پر و بالش کامل نشده، اگر بخواهد پرواز کند، خوراک هر گربهٔ درنده‌ای خواهد شد. معنا: این بیت هشداری است که افراد نادان و بی‌تجربه، اگر بخواهند وارد کارهای بزرگ یا داوری دربارهٔ مسائل عمیق شوند، خود را به هلاکت می‌اندازند.

شرح

من اینجا می‌خواهم به نکته‌ای اشاره کنم که مولانا آن را در پی داستان خضر و موسی می‌آورد. موسی، با تمام نور و هنر خود، نتوانست راز عمل خضر را دریابد و اعتراض کرد. مولانا خطاب به مخاطب می‌گوید: «تو بی پر مپر». این بیت یک هشدار قاطع است؛ هشداری به هر سالکی که هنوز بال و پر معنوی‌اش نرُسته، اما سودای پرواز در آسمان حقایق دارد. مقصود آن است که در مسیر شناخت، هر کس باید به اندازهٔ ظرفیت و بلوغ فکری خود پیش برود. اگر فهم ما از پدیده‌ای نارسا بود، نباید فوراً آن را باطل و بی‌ارزش انگاشت. بلکه باید با فروتنی پذیرفت که «شاید به عقل من نمی‌رسد، شاید رازی دارد، شاید حکمتی». این ادب جست‌وجوگری است؛ ادبی که اجازه نمی‌دهد نارسایی فهم ما، ما را به انکار حقایق سوق دهد. مولانا این را صریحاً بیان می‌کند: «همه سخن مولانا این است.» همان‌گونه که در علوم انسانی شاهدیم، شباهت‌های ظاهری یک پدیده ممکن است ما را از تفاوت‌های باطنی آن غافل کند. اینجا نیز مولانا به ما می‌آموزد که میان ظاهر و باطن، فاصلی هست که بی‌گدار به آب زدن و بی‌بال پریدن، ما را طعمهٔ جهل و غرور خودمان می‌کند. «لقمهٔ هر گربهٔ درّان» شدن، کنایه از بلعیده شدن توسط خطاهای خود و کج‌فهمی‌هاست. آن گربهٔ درّان، گاهی نفس خود ماست که در کمین نشسته تا فریبمان دهد. پس، این بیت یادآور ضرورت تواضع فکری و صبر برای بلوغ فهم است، قبل از آنکه بخواهیم در ساحت‌های عمیق هستی داوری کنیم.

نکات کلیدی

  • عدم داوری عجولانه دربارهٔ آنچه فراتر از فهم ماست.
  • بلوغ روحی و فکری لازمهٔ ورود به ساحت‌های عمیق معرفت است.
  • میان ظاهر و باطن پدیده‌ها همواره فاصله وجود دارد.
  • تواضع علمی و فروتنی در برابر حقیقت، بال پرواز سالک است.

Sources: d1-s21 · 00:59:10 d1-s21 · 00:57:38 d1-s21 · 01:00:01

به زبانِ تو — La tua lingua · AI

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.