Leggi› Libro 3› Continuazione della storia di coloro che aggrediscono gli elefantini› Distico 135
M3:135 — در عذاب منکرست آن جان او / گزدُم غم در دل غمدان او
M3:135
Significato · به زبانِ تو — La tua lingua · AI
روح آن شخصِ ظاهرسالار، حتی در این دنیا نیز در عذابی همچون عذاب قبر به سر میبرد و عقربِ اندوه، پیوسته قلبش را که به جایگاه غم بدل شده، میگزد.
مولانا در اینجا به توصیف حال درونی فردی میپردازد که تمام همتش صرف آراستن ظاهر و کسب ثروت دنیوی شده است. در بیت پیشین، او را «اطلسپوش» توصیف کرد که جامهی ابریشمین بر تن دارد اما روحش در غفلت است. این بیت، آن روی سکه را نشان میدهد: باطن چنین شخصی چگونه است.
«در عذاب منکرست آن جان او»: «منکر» (و نکیر) فرشتگان پرسشگر در قبر هستند و عذابشان کنایه از وحشت، اضطراب و حسابرسی پس از مرگ است. مولانا میگوید این فرد برای چشیدن این عذاب، نیازی به مردن ندارد؛ جان او همین حالا، در همین دنیا، در چنان عذاب و آشفتگیای گرفتار است. زندگی او که خالی از معنا و معنویت است، خود به قبری تنگ و تاریک بدل شده است.
«گزدم غم در دل غمدان او»: نیمهی دوم بیت این تصویر را کامل میکند. قلب او دیگر مرکز عشق و آرامش نیست، بلکه به «غمدان» تبدیل شده است؛ ظرفی که تنها اندوه در آن جای میگیرد. در این ظرف غم، «کژدمِ غم» لانه کرده و پیوسته او را نیش میزند. این استعارهی قدرتمند نشان میدهد که اندوه او یک احساس گذرا نیست، بلکه دردی است دائمی و درونی که از خودِ وجودش برمیخیزد و او را از درون میخورد. این عذاب باطنی، بهای غفلت از حقیقت و پرداختن به ظواهر بیارزش است.
- منکر
- نام فرشتهای که در باور اسلامی، پس از مرگ در قبر از مردگان سؤال میکند؛ در اینجا کنایه از عذاب و وحشت قبر است.
- گزدم
- کژدم، عقرب.
- غمدان
- جایگاه غم، ظرف اندوه. واژهای که مولانا برای اشاره به قلبِ سرشار از اندوه ساخته است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.