M3:204 — خواندن بی‌درد از افسردگی‌ست / خواندن با درد از دل‌بردگی‌ست

Este beyt (pareado) se inserta en una sección del Masnavi donde Rumi explora la naturaleza de la súplica (duʿāʾ) y la respuesta divina (labbaik). Rumi argumenta que nuestras oraciones y anhelos no son meros actos unilaterales, sino que son inspirados por la gracia divina. La súplica es, en esencia, una respuesta a una llamada previa de Dios. Sin embargo, no todas las súplicas son iguales.

El beyt distingue entre dos tipos de 'llamadas' o súplicas. La primera, 'llamar sin dolor' (خواندن بی‌درد), se describe como proveniente de la 'frialdad' o 'indiferencia' (افسردگی). Esto se refiere a una oración superficial, mecánica, que no emana de una necesidad profunda o un anhelo sincero del alma. Es una súplica que carece de la chispa de la conexión espiritual.

En contraste, 'llamar con dolor' (خواندن با درد) se atribuye al 'arrebato del corazón' (دل‌بردگی). Este 'dolor' no es meramente sufrimiento físico o mental, sino el dolor del anhelo, la separación del Amado, la conciencia de la propia imperfección y la necesidad de la gracia divina. Es el dolor que surge cuando el corazón ha sido 'arrebatado' o cautivado por el amor de Dios, llevándolo a una súplica sincera y apasionada. Rumi sugiere que este tipo de súplica es la que verdaderamente resuena con la respuesta divina, pues es un signo de que el alma está en el camino correcto, buscando a su origen.

در این بخش از مثنوی، مولانا «درد» را یک موهبت الهی می‌داند که انسان را به سوی خدا می‌کشاند. او توضیح می‌دهد که دعا و نیایش دو گونه است: یکی دعای ظاهری و بی‌روح و دیگری نیایشی که از اعماق یک دل دردمند و عاشق برمی‌آید.

خواندنِ بی‌درد، مانند عبادات فرعون‌صفتان است که از سر عادت یا تظاهر انجام می‌شود. چنین نیایشی سرد و بی‌اثر است، زیرا از «افسردگی» روحانی سرچشمه می‌گیرد؛ یعنی از دلی که حرارت عشق و نیاز به معشوق را از دست داده است. این همان حالتی است که خداوند بر دهان و دل فرد قفل می‌زند تا نتواند خالصانه او را بخواند.

در مقابل، خواندنِ با درد، نیایش عاشقان است. «درد» در اینجا به معنای احساس عمیق نیاز، فراق، و اشتیاق به وصال معشوق ازلی است. این سوز و گداز، نشانه‌ی «دل‌بردگی» است؛ یعنی حال کسی که دلش در گرو معشوق است و تمام وجودش او را می‌طلبد. چنین دعایی، به تعبیر مولانا در بیت‌های قبل، خود لبیک و پاسخ خداوند است، زیرا این جذبه و کشش از سوی خود اوست.