M3:208 — چون سگِ کهفی که از مردار رست / بر سر خوان شهنشاهان نشست

مولانا در این بخش از مثنوی، ارزش «درد» و نیاز را در فراخواندن خداوند بیان می‌کند. او می‌گوید حتی نالهٔ نیازمندانه، اگر مانند صدای سگ هم باشد، نزد خداوند بی‌پاسخ نمی‌ماند. برای اثبات این نکته، مثال سگ اصحاب کهف را می‌آورد.

این سگ، پیش از همراهی با آن جوانان یکتاپرست، حیوانی بود که احتمالاً از مردار تغذیه می‌کرد. اما همین که با «اهل‌الله» همراه شد و در راه حق قدم گذاشت، از آن زندگی پست و حیوانی نجات یافت («از مردار رَست»). در نتیجهٔ این همراهی، به مقامی رسید که گویی بر سر «خوان شهنشاهان» نشسته است. این «سفرهٔ شاهانه» استعاره‌ای از فیض، رحمت و معرفت الهی است که نصیب اولیا و مقربان درگاه خداوند می‌شود. سگ با خدمت و همراهی خالصانه، شایستهٔ همنشینی با آنان و بهره‌مندی از برکات معنوی ایشان شد.

پیام اصلی مولانا این است که همراهی با نیکان و روی آوردن صادقانه به سوی حق، می‌تواند پست‌ترین موجودات را به بالاترین درجات روحانی برساند. بنابراین، نباید ناله و نیاز خود را به درگاه خدا ناچیز شمرد.