Leggi› Libro 5› La storia della serva che giaceva con l'asino della padrona. Lei lo aveva addestrato, come una capra o un orso, a fare sesso come un essere umano, e inseriva una zucca nel pene dell'asino per non superare il limite. La padrona se ne accorse, ma non vide il dettaglio della zucca. Con un pretesto, mandò la serva lontano, poi si unì all'asino senza la zucca e morì ignominiosamente. La serva tornò tardi e lamentò: "O mia vita, o luce dei miei occhi, hai visto il pene ma non la zucca, hai visto la virilità ma non il resto." "Ogni imperfetto è maledetto" – cioè, ogni sguardo e comprensione imperfetti sono maledetti. Altrimenti, i corpi imperfetti visibili sono benedetti, non maledetti. Leggi: "Non c'è colpa per il cieco". Ha negato la colpa, la maledizione, il rimprovero e l'ira› Distico 1370
M5:1370 — چون خری را یوسف مصری نمود / یوسفی را چون نماید آن جهود
M5:1370
Significato · به زبانِ تو — La tua lingua · AI
این بیت میگوید وقتی شهوت میتواند چیزی زشت (خر) را تا این حد زیبا (مانند یوسف) نشان دهد، پس ببین با چیزی که ذاتاً زیباست (یک انسان یوسفگون) چه میکند و آن را چقدر فریبندهتر به تو مینمایاند.
این بیت در ادامهٔ داستان کنیزک و خاتون و خر بیان میشود و به قدرت ویرانگر «شهوت» میپردازد. مولانا توضیح میدهد که شهوت چگونه ادراک انسان را کاملاً دگرگون میکند. در مصراع اول، به ماجرای خاتون اشاره دارد که شهوت، خری را در نظرش آنچنان زیبا و خواستنی جلوه داد که همچون یوسف پیامبر، مظهر زیبایی، به چشمش میآمد.
مصراع دوم یک پرسش تکاندهنده و هشداری جدی است. مولانا میگوید حال که نیروی شهوت اینچنین قدرتمند است که میتواند یک «خر» را به «یوسف» تبدیل کند، تصور کن که اگر با یک «یوسف» واقعی روبرو شود، یعنی با انسانی زیبا و جذاب، آن را چگونه در نظرت جلوه خواهد داد؟ پاسخ تلویحی این است که آن را به مرتبهای فراتر از واقعیت، به جایگاه یک معبود یا یک نیاز مطلق ارتقا میدهد و عقل و اختیار را به کلی از انسان سلب میکند.
در اینجا «جهود» (یهودی) استعاره از نفس اماره و شهوت است. در ادبیات عرفانی آن دوران، گاهی از یهودی به عنوان نماد انکار حقیقت یا مادیگرایی سرسخت استفاده میشد. مولانا شهوت را به یهودیای تشبیه میکند که حقیقت معنوی را انکار میکند و فقط ظاهر فریبنده را میبیند و مینمایاند. پیام اصلی بیت این است: اگر شهوت با زشتی چنین میکند، فریبندگی آن در برابر زیبایی صدچندان خطرناکتر است.
- جهود
- یهودی؛ در اینجا استعاره از نفس اماره و شهوت که حقیقت را انکار میکند.
- نمود
- نشان داد، جلوه داد.
- یوسف مصری
- حضرت یوسف که در مصر عزیز بود؛ نماد و مظهر زیبایی تام و تمام.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.