Leggi› Libro 5› La storia della serva che giaceva con l'asino della padrona. Lei lo aveva addestrato, come una capra o un orso, a fare sesso come un essere umano, e inseriva una zucca nel pene dell'asino per non superare il limite. La padrona se ne accorse, ma non vide il dettaglio della zucca. Con un pretesto, mandò la serva lontano, poi si unì all'asino senza la zucca e morì ignominiosamente. La serva tornò tardi e lamentò: "O mia vita, o luce dei miei occhi, hai visto il pene ma non la zucca, hai visto la virilità ma non il resto." "Ogni imperfetto è maledetto" – cioè, ogni sguardo e comprensione imperfetti sono maledetti. Altrimenti, i corpi imperfetti visibili sono benedetti, non maledetti. Leggi: "Non c'è colpa per il cieco". Ha negato la colpa, la maledizione, il rimprovero e l'ira› Distico 1388
M5:1388 — صحن خانه پر ز خون شد زن نگون / مرد او و برد جان ریب المنون
M5:1388
Significato · به زبانِ تو — La tua lingua · AI
در نتیجهٔ این عمل، صحن خانه از خون زن پر شد و او با چهرهای بر زمین افتاده، مُرد؛ گویی که مرگ مقدر، جان او را با خود برد.
این بیت، اوج فاجعهبار داستان را به تصویر میکشد. زن که از روی شهوت و حسادت، بدون آگاهی از «دقیقهٔ کدو» (یعنی راز کنترل نفس) به تقلید کورکورانه از کنیزک پرداخت، به شکلی هولناک و فضاحتبار کشته میشود. تصویر «صحن خانه پر ز خون» و «زن نگون» (واژگون، با صورت بر زمین افتاده) شدت خشونت و حقارت مرگ او را نشان میدهد.
مولانا از این صحنهٔ تکاندهنده برای بیان یک حقیقت عرفانی عمیق استفاده میکند: پیروی از امیال «نفس بهیمی» یا نفس حیوانی (که در اینجا خر نماد آن است) بدون کنترل و معرفت، سرانجامی جز هلاکت و رسوایی ندارد. آن زن، نماد سالکی است که ظاهر یک عمل را میبیند اما از باطن و حکمت آن بیخبر است. او گمان میکند که میتواند بدون رعایت حدود و کنترلهای لازم (کدو)، به کام دل برسد، اما در واقع خود را قربانی شهوت افسارگسیختهٔ خویش میکند.
عبارت «ریب المنون» که از قرآن گرفته شده، به «حوادث دهر» یا «مرگ مقدر» اشاره دارد. مولانا با به کار بردن این ترکیب، مرگ زن را نه یک اتفاق ساده، بلکه نتیجهٔ قطعی و حتمی قانونی معنوی معرفی میکند: هرکس که تسلیم نفس سرکش شود، چنین سرنوشت شومی در انتظار اوست. این مرگ، مرگی عادی نیست، بلکه مرگی است آمیخته با فضاحت که در ابیات بعدی، مولانا آن را «عذاب الخزی» یا عذاب رسوایی مینامد.
- نگون
- واژگون، سرنگون، کسی که با صورت به زمین افتاده است
- ریب المنون
- ترکیبی قرآنی به معنای حوادث روزگار، پیشامد بد، مرگ مقدر
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.