Leggi› Libro 5› Una storia che risponde al determinista e dimostra la libertà di scelta e la validità del comando e del divieto, e spiega che la scusa del determinista non è accettata in nessuna nazione e in nessuna religione, e non porta alla liberazione dalla punizione dell'azione che ha commesso, proprio come il determinista Iblis non fu liberato quando disse: "Perché mi hai sviato". E poco indica molto› Distico 3072
M5:3072 — صاحب باغ آمد و گفت ای دنی / از خدا شرمیت کو چه میکنی
M5:3072
Significato · به زبانِ تو — La tua lingua · AI
صاحب باغ، مردی را که مخفیانه بالای درخت رفته و میوه میچید، سرزنش میکند و او را به خاطر این کار زشت به ترس از خدا و شرم و حیا فرامیخواند.
این بیت نقطهٔ آغاز رویارویی در حکایتی است که مولوی برای نقد دیدگاه جبرگرایانه بیان میکند. مردی دزدانه در حال چیدن میوههای باغ دیگری است که صاحب باغ سر میرسد و با لحنی تحقیرآمیز و در عین حال پندآموز، او را خطاب قرار میدهد.
عبارت «ای دنی» (ای پستفطرت) نشاندهندهٔ زشتی و حقارت عمل دزدی در چشم صاحب باغ است. بلافاصله پس از آن، با پرسش «از خدا شرمیت کو؟»، او را به یک اصل بنیادین اخلاقی و دینی ارجاع میدهد: حیا و شرم از خداوند که ناظر بر تمام اعمال است. این پرسش صرفاً یک ملامت ساده نیست، بلکه مقدمهای است برای بحث اصلی داستان، یعنی مسئولیتپذیری انسان در برابر اعمالش.
در ادامهٔ داستان، دزد برای توجیه کار خود به استدلال جبر پناه میبرد و میگوید که او «بندهٔ خدا»ست و از «باغ خدا» روزی میخورد. مولوی این منطق سست را از زبان دزد بیان میکند تا در نهایت با پاسخ هوشمندانهٔ صاحب باغ، پوچی و ریاکارانه بودن استفاده از جبر برای توجیه گناه و بیمسئولیتی را آشکار سازد. این بیت، صحنه را برای این جدال فکری آماده میکند و نشان میدهد که از دیدگاه عقل سلیم و عرف، هر فردی در برابر انتخابها و کارهایش مسئول است.
- دنی
- پست، فرومایه
- شرمیت کو
- شرم و حیای تو کجاست؟
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.