M5:3665 — جامه ازرق کرد زان پس مرد و زن / صورتش دیدند شمعی بی‌لگن

این بیت لحظهٔ حسرت و پشیمانی عمیق میزبانان را پس از رفتن مهمان به تصویر می‌کشد. مهمانی که به خاطر حرف ناشایست زنِ خانه، آزرده‌خاطر شده و با وجود اصرار آن‌ها، خانه را ترک کرده است.

«جامهٔ ازرق کردن» کنایه از به تن کردن لباس ماتم و سوگواری است. مرد و زن میزبان، پس از رفتن مهمان، تازه متوجه می‌شوند که چه شخص والامقامی را از دست داده‌اند. آن‌ها در واقع برای فرصت معنوی از دست رفتهٔ خود سوگواری می‌کنند. آن‌ها وجودی الهی و یکی از اولیای خدا («یار خضر») را در خانه داشتند اما با تنگ‌نظری و بی‌ادبی، او را رنجاندند.

تشبیه مهمان به «شمعی بی‌لگن» تصویری بسیار قدرتمند در عرفان است. شمع برای سوختن و نورافشانی به یک پایه یا لگن نیاز دارد تا اشک و موم گداخته‌اش در آن جمع شود. اما «شمع بی‌لگن»، شمعی است که کاملاً از خود می‌سوزد و هیچ اثری از خود باقی نمی‌گذارد. این نماد انسانی کامل و وارسته است که وجودش سراسر نور و بخشش خالص است و هیچ تعلق مادی و وابستگی به این جهان ندارد. میزبانان تازه پس از رفتن او، به این حقیقت نورانی پی می‌برند و این درک، غم و حسرتشان را دوچندان می‌کند.