Leggi› Libro 5› Spiegazione che nessun occhio malvagio è così distruttivo per l'uomo come l'occhio della propria autosoddisfazione, a meno che il suo occhio non sia stato trasformato dalla luce di Dio, in modo che Egli ascolta con lui e vede con lui, e il suo io è diventato senza di sé› Distico 497
M5:497 — پر طاوست مبین و پای بین / تا که سؤ العین نگشاید کمین
M5:497
Significato · به زبانِ تو — La tua lingua · AI
به جای تمرکز بر زیباییها و کمالات خود که باعث غرور میشود، به عیبها و کاستیهایت توجه کن تا از آسیب چشمزخم دیگران و بهویژه از آفت خودشیفتگی در امان بمانی.
مولانا این بخش را با یک تمثیل قدرتمند آغاز میکند: طاووس، که نماد زیبایی و جلوهگری است، پاهایی زشت دارد. او به سالک هشدار میدهد که همچون طاووس، تنها به «پرهای» خود، یعنی به فضایل، استعدادها و داشتههایش، چشم ندوزد. این کار به غرور و خودپسندی (چشم پسند خویشتن) میانجامد که از هر چشمزخم بیرونی خطرناکتر است. در مقابل، باید به «پاهای» خود، یعنی به ضعفها، نقصها و جنبههای ناپسند وجودش، نگاه کند. این نگاه واقعبینانه و فروتنانه، پادزهری برای تکبر است.
این بیت، راهکاری عملی برای در امان ماندن از «سُوءُ العین» ارائه میدهد. «سُوءُ العین» در اینجا معنایی دوگانه دارد: هم چشمزخم و حسد دیگران که به خاطر به رخ کشیدن داشتهها برانگیخته میشود، و هم «چشم بد» خود فرد که همان نگاه آلوده به عُجب و غرور است. وقتی انسان به کاستیهای خود آگاه باشد، دیگر خود را در معرض نمایش و تحسین قرار نمیدهد و در نتیجه، نه از بیرون آسیبی میبیند و نه از درون با زهر غرور خود را هلاک میکند. ابیات بعدی نیز با اشاره به تأثیر چشمزخم حتی بر پیامبر (ص)، بر اهمیت این پند و ضرورت پنهان داشتن نعمتها تأکید میکنند.
- سؤ العین
- چشم بد، چشمزخم، نگاه شر و آسیبرسان
- کمین نگشاید
- کمین نکند، دامی پهن نکند، در پی فرصت برای آسیب زدن نباشد
- مبین
- نگاه نکن، ننگر (فعل نهی از دیدن)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.