읽기› 권 2› 개가 맹인 거지에게 달려들다› 대구 2357
M2:2357 — سگ کند آهنگ درویشان بخشم / در کشد مه خاک درویشان بچشم
M2:2357
의미 · به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI
این بیت تضاد میان دو دیدگاه را نشان می‌دهد: یکی نگاه پست و حیوانی (سگ) که به اهل معنا حمله می‌کند و دیگری نگاه بلند و آسمانی (ماه) که خاک پای آنان را برای روشنایی چشمش گرامی می‌دارد.
این بیت در میانهٔ داستان سگی است که به گدایی نابینا حمله کرده است. مولانا با این بیت، داستان را برای لحظه‌ای متوقف می‌کند تا یک نکتهٔ عمیق عرفانی را بیان کند. او رفتار سگ را نمادی از طبیعت پست و نفسانی (نفس اماره) می‌داند که همواره با اهل دل و معرفت (درویشان) در جنگ و ستیز است و با خشم به آنان می‌تازد.
در مقابل، «ماه» را نماد ادراک لطیف، معنوی و آسمانی قرار می‌دهد. در فرهنگ عرفانی، «خاک پای اولیا را سرمهٔ چشم کردن» کنایه از نهایت تواضع، احترام و طلب نور و بصیرت از آنان است. ماه که خود منبع نور است، برای کسب روشنایی بیشتر، به خاک پای درویشان متوسل می‌شود. این تصویر شاعرانه نشان می‌دهد که قدر و منزلت مردان خدا را تنها چشم‌های پاک و آسمانی درک می‌کنند، در حالی که طبایع پست و زمینی، جز دشمنی و حمله با آنان کاری ندارند. به این ترتیب، مولانا ارزش هر موجود را به نسبت نگاهش به «درویش» یا همان انسان کامل می‌سنجد.
- کند آهنگ
- قصد می‌کند، حمله می‌کند
- بخشم
- با خشم، با غضب
- در کشد
- می‌کشد (در اینجا به چشم کشیدن مانند سرمه)
- مه
- ماه
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.