읽기› 권 2› 이블리스(Iblis)가 다시 자신의 속임수를 설명하다› 대구 2720
M2:2720 — هر درونی که خیالاندیش شد / چون دلیل آری خیالش بیش شد
M2:2720
شرحِ سروش — 그의 녹음된 마스나비 강의에서
شرح
جلسهٔ 08 — [00:15:39] شرط فهم سخن: همدلی و همسطحی
شما باید دست کم معتقد باشید طرف حرف معقول میزند. دست کم معتقد باشید که با نیت صاف و صمیمی سخن میگه و اغراض پیچیده مرموزی ندارد. در غیر این صورت راه تفاهم بسته خواهد شد. و آدمی، شما فرض کنید درون، به قول مولوی،
شما فرض کنید که خیالاندیش باشید. خیالاندیش یعنی اینکه یه گمانهای باطلی، به تعبیر امروزیها تئوری توطئه داشته باشید. و فکر کنید طرف مقابل شما بالاخره یه خیالاتی داره، میخواد سر شما رو کلاه بذاره، با صداقت با شما سخن نمیگه. حرفاش یه معنی دیگه برای شما پیدا میکنه. حالا اگر او دلیل بیاره برای شما که من منظورم این نبود، همین دلیلش باعث میشه که شما سوءظنتون بیشتر بشه. میگید همینم یه کلاه تازهست میخواد سر من بذاره.
جلسهٔ 08 — [00:15:39] شرط فهم سخن: همدلی و همسطحی
شما فرض کنید که خیالاندیش باشید. خیالاندیش یعنی اینکه یه گمانهای باطلی، به تعبیر امروزیها تئوری توطئه داشته باشید. و فکر کنید طرف مقابل شما بالاخره یه خیالاتی داره، میخواد سر شما رو کلاه بذاره، با صداقت با شما سخن نمیگه. حرفاش یه معنی دیگه برای شما پیدا میکنه. حالا اگر او دلیل بیاره برای شما که من منظورم این نبود، همین دلیلش باعث میشه که شما سوءظنتون بیشتر بشه. میگید همینم یه کلاه تازهست میخواد سر من بذاره.
به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI
وقتی کسی اسیر گمانهای باطل و توهمات خود میشود، ارائهٔ دلیل و برهان نه تنها او را قانع نمیکند، بلکه سوءظن و خیالبافی او را تشدید میکند.
مولانا در اینجا به یک مانع بزرگ در مسیر فهم و ارتباط اشاره میکند: بدگمانی و ذهن خیالپرداز. شرط لازم برای درک سخن دیگری، داشتن حداقل حسن نیت و اعتماد به گوینده است؛ یعنی باور داشته باشیم که او عاقلانه و صادقانه حرف میزند و نیت پنهانی ندارد. در غیر این صورت، راه هرگونه تفاهمی بسته میشود.
فرد «خیالاندیش»، کسی است که در ذهن خود سناریوهای بیپایه و اساس میبافد و به تعبیر امروزی، دچار «تئوری توطئه» است. او از پیش فرض کرده که طرف مقابل قصد فریبش را دارد. در چنین حالتی، هر سخنی معنای دیگری برای او پیدا میکند. اگر طرف مقابل برای رفع سوءتفاهم دلیل و مدرک بیاورد، این کار نتیجهٔ معکوس میدهد؛ فرد بدگمان آن دلیل را نیز بخشی از نقشهٔ فریبکارانهٔ طرف مقابل میپندارد و در شک و خیال خود راسختر میشود.
- درون
- در اینجا به معنی باطن، ذهن و ضمیر انسان.
- خیالاندیش
- کسی که به خیالها و گمانهای باطل میپردازد؛ بدگمان، خیالباف.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.