M2:2748 — هر که خود را از هوا خو باز کرد / چشم خود را آشنای راز کرد

این بیت در ادامهٔ گفتگوی معاویه و ابلیس می‌آید. ابلیس توضیح می‌دهد که انسان‌ها به دلیل مستی از «آرزو و هوا» (امیال نفسانی) فریب او را می‌خورند. او آدم را مثال می‌زند که «حرص» او به گندم، قدرت تشخیصش را زایل کرد و باعث فریب خوردنش شد.

مولانا در این بیت یک اصل کلی عرفانی را بیان می‌کند: راه رسیدن به «راز» و حقایق معنوی، رهایی از سلطهٔ «هوا» است. «هوا» در ادبیات عرفانی به معنای خواسته‌های خودمحورانه و امیال زودگذر نفس است که مانند پرده‌ای بر چشم دل عمل می‌کند و مانع از دیدن حقیقت می‌شود. وقتی انسان خود را از این عادت (خو) رها می‌کند و افسار نفس را به دست می‌گیرد، حجاب‌ها کنار می‌رود. در نتیجه، «چشم» او که دیگر چشم سرِ ظاهربین نیست، بلکه چشم بصیرت و جان است، با اسرار عالم غیب «آشنا» می‌شود. این آشنایی به معنای درک مستقیم و شهودی حقایق است، نه دانشی که از راه کتاب و استدلال به دست آید.