읽기› 권 5› 여주인의 노새와 음탕한 짓을 하던 여종의 이야기. 그녀는 염소나 곰처럼 사람의 음탕한 짓을 가르쳤고, 노새의 성기에 수박을 끼워 넣어 도를 넘지 않게 했다. 여주인은 그것을 알았지만, 수박의 작은 점을 보지 못했다. 여주인은 핑계를 대어 여종을 먼 곳으로 보내고, 수박 없이 노새와 결합하여 수치스럽게 죽었다. 여종은 늦게 돌아와 “오 내 사랑, 오 내 눈을 밝히는 이여! (노새의) 성기는 보았지만 수박은 보지 못했고, 남성의 것은 보았지만 그 다른 것은 보지 못했다. 모든 부족한 것은 저주받았다(كل ناقص ملعون)”고 통곡했다. 즉, 모든 부족한 시선과 이해는 저주받았다는 뜻이다. 그렇지 않으면 육체의 부족함이 명백한 자들은 자비로운 자들이며 저주받은 자들이 아니다. “맹인에게는 곤란이 없다(لیس علی الاعمی حرج)”는 구절을 읽어라. 이것은 곤란의 부정, 저주의 부정, 질책과 분노의 부정이다.› 대구 1374
M5:1374 — پس نکاح آمد چو لاحول و لا / تا که دیوَت نفکند اندر بلا
M5:1374
의미 · به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI
ازدواج همچون یک ذکر محافظ و پناهگاه معنوی عمل میکند که انسان را از افتادن در دام شهوت و بلای گناه حفظ مینماید.
در این بخش از مثنوی، مولانا در حال تبیین قدرت ویرانگر شهوت (شَرَه) است که چگونه عقل را زایل میکند و زشتیها را در نظر انسان زیبا جلوه میدهد. او دو راهکار برای مهار این نیروی سرکش پیشنهاد میکند: اول، کم خوردن برای کاستن از شدت غریزه و دوم، ازدواج کردن برای هدایت آن در مسیری مشروع و سالم.
این بیت، راهکار دوم را با تشبیهی بسیار گویا توضیح میدهد. مولانا ازدواج (نکاح) را به ذکر «لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِالله» مانند میکند. این ذکر در فرهنگ اسلامی سپری معنوی در برابر وسوسههای شیطانی و بلایاست. همانطور که مؤمنان برای دفع شر و پناه بردن به خدا این ذکر را بر زبان میآورند، ازدواج نیز در عمل چنین نقشی را ایفا میکند. این یک «قلعه» است که انسان را از حملات «دیوِ شهوت» در امان نگاه میدارد.
منظور از «دیو» در اینجا، همان نفس امّاره یا جنبهٔ حیوانی و کنترلنشدهٔ وجود انسان است که اگر رها شود، فرد را به «بلا» یعنی گناه، رسوایی و هلاکت میکشاند؛ همانگونه که در داستان خاتون و خر اتفاق افتاد. پس ازدواج از دیدگاه مولانا صرفاً یک قرارداد اجتماعی یا راهی برای ارضای غریزه نیست، بلکه یک تدبیر معنوی و حکیمانه برای صیانت از روح و گریز از شر است.
- نکاح
- ازدواج، پیمان زناشویی
- لا حَولَ و لا
- اشاره به ذکر «لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِالله» به معنی «هیچ نیرو و توانی جز از سوی خدا نیست» که برای دفع شیطان و شر گفته میشود.
- دیوت
- دیوِ تو؛ کنایه از نفس اماره و شهوت سرکش
- بلا
- گرفتاری، مصیبت، گناه و هلاکت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.