읽기› 권 5› 여주인의 노새와 음탕한 짓을 하던 여종의 이야기. 그녀는 염소나 곰처럼 사람의 음탕한 짓을 가르쳤고, 노새의 성기에 수박을 끼워 넣어 도를 넘지 않게 했다. 여주인은 그것을 알았지만, 수박의 작은 점을 보지 못했다. 여주인은 핑계를 대어 여종을 먼 곳으로 보내고, 수박 없이 노새와 결합하여 수치스럽게 죽었다. 여종은 늦게 돌아와 “오 내 사랑, 오 내 눈을 밝히는 이여! (노새의) 성기는 보았지만 수박은 보지 못했고, 남성의 것은 보았지만 그 다른 것은 보지 못했다. 모든 부족한 것은 저주받았다(كل ناقص ملعون)”고 통곡했다. 즉, 모든 부족한 시선과 이해는 저주받았다는 뜻이다. 그렇지 않으면 육체의 부족함이 명백한 자들은 자비로운 자들이며 저주받은 자들이 아니다. “맹인에게는 곤란이 없다(لیس علی الاعمی حرج)”는 구절을 읽어라. 이것은 곤란의 부정, 저주의 부정, 질책과 분노의 부정이다.› 대구 1407
M5:1407 — تا خوری دانه نیفتی تو به دام / این کند علم و قناعت والسلام
M5:1407
의미 · به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI
برای آنکه بتوانی از نعمتهای دنیا بهرهمند شوی بدون آنکه در دام شهوت و حرص گرفتار آیی، تنها دو چیز به تو کمک میکند: دانش کامل و قناعت.
این بیت، نتیجهگیری و راه حل نهایی داستان کنیزک و خاتون است. در آن داستان، «دانه» نماد لذت و شهوت (رابطه با خر) بود و «دام» هلاکت ناشی از زیادهروی و نادانی (مرگ خاتون). مولانا میگوید راه بهره بردن از لذتها و نعمتهای جهان (خوردن دانه) بدون نابود شدن (افتادن در دام)، در دو چیز خلاصه میشود:
-
علم: دانشی کامل و همهجانبه، نه دانشی ناقص و سطحی. خاتون فقط ظاهر عمل کنیزک را دید (دانه را دید) اما از «دقیقه» و نکتهی کلیدی آن، یعنی کدو که نماد کنترل و اندازهگیری بود، بیخبر ماند. این علم ناقص او را به کشتن داد. در مسیر معنوی، علم یعنی شناخت کامل خطرات راه و حدود و ثغور هر چیز.
-
قناعت: نیرویی درونی که حرص و آز را مهار میکند. مشکل اصلی خاتون، شهوت سیریناپذیرش بود. اگر او قناعت میورزید، حتی با دیدن آن صحنه نیز عنان اختیار از کف نمیداد. قناعت به معنای زیادهنخواهی و بسنده کردن به قدر کفایت است. این همان معنای آیهی «کُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا» است که مولانا چند بیت قبل به آن اشاره میکند.
بنابراین، «علم» و «قناعت» دو بال پرندهای هستند که میتواند با احتیاط از دانههای روی زمین بچیند، بیآنکه در دام صیاد گرفتار شود. «والسلام» در پایان بیت تأکید میکند که راه حل دیگری جز این وجود ندارد.
- والسلام
- و تمام، و دیگر هیچ، حرف آخر همین است
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.